تحلیل نمادشناسی هندسی در معماری کهن ایرانی و کارکرد آن در بازآفرینی هویت کالبدی بناهای تاریخی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
زهره داورپناه کارشناسی ارشد معماری آزاد اسلامی واحد مرودشت

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3769

چکیده فارسی :

معماری کهن ایران تجلی نظامی پیچیده از اندیشه، معنا و هندسه است که در آن اشکال هندسی صرفاً عناصر تزئینی یا سازه‌ای محسوب نمی‌شوند، بلکه حامل مفاهیم نمادین، فرهنگی، فلسفی و عرفانی هستند. هندسه در معماری ایرانی به‌عنوان زبان مشترک میان جهان مادی و معنوی، نقش اساسی در سازمان‌دهی فضا، ایجاد نظم، القای زیبایی و انتقال مفاهیم هستی‌شناسانه ایفا کرده است. از این منظر، شناخت نمادشناسی هندسی می‌تواند راهکاری مؤثر برای درک عمیق‌تر ارزش‌های نهفته در بناهای تاریخی و همچنین بازآفرینی هویت کالبدی آن‌ها در فرآیندهای مرمت، احیا و طراحی معاصر باشد.
پژوهش حاضر با هدف تحلیل نمادهای هندسی رایج در معماری کهن ایران و تبیین نقش آن‌ها در بازآفرینی هویت کالبدی بناهای تاریخی انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی–تحلیلی است. گردآوری داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، تحلیل اسناد، بررسی نمونه‌های شاخص معماری ایرانی و تحلیل محتوای الگوهای هندسی صورت گرفته است. در این پژوهش، اشکال بنیادین همچون دایره، مربع، مثلث، هشت‌ضلعی، ستاره‌های چندپر، شمسه، گره‌های هندسی و تناسبات طلایی از منظر نمادشناسی و کارکرد فضایی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
نتایج نشان می‌دهد که هندسه در معماری ایرانی دارای ساختاری نظام‌مند و مبتنی بر اصول وحدت، تعادل، تقارن، مرکزیت و نظم کیهانی است. هر یک از اشکال هندسی بیانگر مفاهیمی خاص هستند.

کلمات کلیدی فارسی :
معماری کهن ایران، نمادشناسی هندسی، هندسه مقدس، هویت کالبدی، بازآفرینی شهری، ، معماری ایرانی