رهبری تحول‌آفرین مدیر مدرسه و نقش آن در ارتقای کیفیت آموزش، انگیزه معلمان و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
ربابه صداقت شریف آباد کارشناسی آموزش ابتدایی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3689

چکیده فارسی :

مدرسه به‌عنوان مهم‌ترین نهاد تربیتی، زمانی می‌تواند در تحقق اهداف آموزشی و پرورشی موفق عمل کند که از مدیری برخوردار باشد که علاوه بر انجام وظایف اجرایی، توانایی ایجاد تحول، انگیزش، هم‌افزایی و هدایت سرمایه انسانی را داشته باشد. تجربه سال‌های اخیر مدارس کشور نشان داده است که سبک رهبری مدیران، تنها بر نحوه اداره مدرسه اثر نمی‌گذارد، بلکه کیفیت تدریس، انگیزه شغلی معلمان، میزان مشارکت کارکنان، احساس تعلق سازمانی و در نهایت عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این میان، رهبری تحول‌آفرین به دلیل تأکید بر ایجاد چشم‌انداز مشترک، توانمندسازی کارکنان، تقویت فرهنگ یادگیری، نوآوری و مشارکت، به یکی از مؤثرترین الگوهای مدیریت آموزشی تبدیل شده است.
هدف این پژوهش، بررسی نقش رهبری تحول‌آفرین مدیر مدرسه در ارتقای کیفیت آموزش، افزایش انگیزه معلمان و بهبود پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی، کتابخانه‌ای و تحلیل یافته‌های پژوهش‌های معتبر داخلی و خارجی انجام شده است. برای گردآوری داده‌ها از منابع علمی منتشرشده در سال‌های اخیر، مقالات نمایه‌شده، کتاب‌های تخصصی مدیریت آموزشی و گزارش‌های پژوهشی استفاده شد و داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مدیران دارای ویژگی‌های رهبری تحول‌آفرین، از طریق ایجاد اعتماد متقابل، حمایت حرفه‌ای از معلمان، تقویت یادگیری سازمانی، مشارکت در تصمیم‌گیری، توجه به نیازهای فردی کارکنان، توسعه فرهنگ همکاری، تشویق نوآوری و ایجاد انگیزه در محیط مدرسه، زمینه ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری را فراهم می‌کنند. همچنین افزایش رضایت شغلی معلمان موجب بهبود تعامل آنان با دانش‌آموزان، ارتقای کیفیت فرایند آموزش و در نهایت افزایش پیشرفت تحصیلی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت دانش‌آموزان می‌شود. بررسی مطالعات انجام‌شده نیز نشان داد میان رهبری تحول‌آفرین و متغیرهایی مانند اثربخشی مدرسه، تعهد سازمانی، خلاقیت معلمان، کیفیت آموزش و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (رمضانی، ۱۴۰۳؛ محمدی و همکاران، ۱۴۰۲؛ Hallinger, 2022).
نتایج پژوهش بیانگر آن است که توسعه شایستگی‌های رهبری تحول‌آفرین در مدیران مدارس می‌تواند به‌عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در سیاست‌گذاری نظام آموزش‌وپرورش مورد توجه قرار گیرد. برگزاری دوره‌های تخصصی توانمندسازی مدیران، گسترش فرهنگ مشارکت، حمایت از نوآوری‌های آموزشی، ایجاد نظام ارزیابی مبتنی بر عملکرد و تقویت سرمایه اجتماعی مدرسه، از جمله اقداماتی است که می‌تواند اثربخشی مدیریت مدارس را افزایش دهد و مسیر دستیابی به آموزش باکیفیت را هموار سازد

کلمات کلیدی فارسی :
رهبری تحول‌آفرین، مدیر مدرسه، کیفیت آموزش، انگیزه معلمان، پیشرفت تحصیلی، مدیریت آموزشی، اثربخشی مدرسه، یادگیری سازمانی