پرورش مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان و نقش مدرسه

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
سیدحیدر احمدی .
فرامرز حسین نیا .
رحمان شیخی .
لیلی شکیبا فر .

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3672

چکیده فارسی :

مسئولیت‌پذیری اجتماعی، یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های تربیت شهروند آگاه و مشارکت‌گر در جامعه مدرن است؛ و مدرسه به‌عنوان نخستین نهاد تربیتی پس از خانواده، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی این ویژگی دارد. پژوهش حاضر به بررسی و تبیین نقش مدرسه در پرورش روحیه‌ی مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانش‌آموزان می‌پردازد؛ مفهومی که شامل احساس تعهد نسبت به دیگران، احترام به قوانین، مشارکت در امور جمعی و رفتارهای اخلاقی در محیط‌های آموزشی و اجتماعی است.
در رویکرد این تحقیق، مدرسه نه تنها محل یادگیری علمی، بلکه بستر شکل‌گیری هنجارهای اجتماعی و تمرین رفتارهای مسئولانه تلقی می‌شود. راهبردهایی چون آموزش مشارکتی، فعالیت‌های داوطلبانه، نظام ارزشی مبتنی بر همکاری، گفت‌وگوی اخلاقی، و مدل‌سازی رفتاری معلمان از جمله عواملی هستند که به تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی کمک می‌کنند. همچنین محیط مدرسه و جو روانی–اجتماعی آن، در ایجاد احساس تعلق و پذیرش مسئولیت فردی تأثیر مستقیم دارد.
نتایج مورد انتظار از این مطالعه، طراحی الگوی آموزشی و تربیتی برای مدارس است که با تأکید بر یادگیری اجتماعی–احساسی و تجربه‌های مشارکتی، دانش‌آموزان را از مرحله‌ی انفعال به کنشگری اجتماعی سوق دهد. مدرسه در این چشم‌انداز، «آزمایشگاه جامعه» است؛ جایی که دانش‌آموز در تعامل سازنده با دیگران، می‌آموزد مسئولیت فقط در گفتار نیست، بلکه در عمل، انتخاب، و رفتار روزمره معنا پیدا می‌کند.
این تحقیق با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات میدانی و دیدگاه‌های معلمان، مدیران و خود فراگیران انجام می‌گیرد. دستاورد نهایی می‌تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه‌های تربیتی مدارس ایران در مسیر توسعه‌ی شهروندی فعال و پایدار باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
مدرسه، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تربیت شهروندی، آموزش اخلاقی، مشارکت دانش‌آموزی، یادگیری اجتماعی–احساسی، الگوی تربیتی، فرهنگ مدرسه، جامعه‌پذیری، رفتار مسئولانه، توسعه فردی، آموزش ارزش‌ها