الگوی مدرسه‌محور برای ارتقای نشاط، انگیزه یادگیری و کاهش آسیب‌های رفتاری در دوره ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
راضیه وحیدی حصاری فوق دیپلم آموزش ابتدایی
صفیه علی آبادی لیسانس دبیری تاریخ
شهناز علیزاده لیسانس تربیت بدنی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3627

چکیده فارسی :

مدرسه، نخستین نهاد رسمی تعلیم و تربیت است که پس از خانواده، بیشترین نقش را در شکل‌گیری شخصیت، هویت، مهارت‌های اجتماعی و نگرش دانش‌آموزان بر عهده دارد. کیفیت محیط مدرسه تنها بر میزان یادگیری اثر نمی‌گذارد، بلکه بر سلامت روان، احساس تعلق، مسئولیت‌پذیری، تعاملات اجتماعی و نوع رفتار دانش‌آموزان نیز تأثیر عمیقی بر جای می‌گذارد. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که بخشی از افت تحصیلی، کاهش انگیزه یادگیری، افزایش تعارض‌های میان دانش‌آموزان، بی‌انضباطی، پرخاشگری، انزوای اجتماعی و سایر آسیب‌های رفتاری، ریشه در فضای مدرسه، شیوه‌های مدیریت آموزشی، کیفیت روابط انسانی و میزان مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌های آموزشی و پرورشی دارد. به همین دلیل، حرکت به سوی طراحی الگوهای مدرسه‌محور که بتوانند همزمان ابعاد آموزشی، تربیتی، عاطفی و اجتماعی را مورد توجه قرار دهند، به یکی از ضرورت‌های نظام تعلیم و تربیت تبدیل شده است.
پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی مدرسه‌محور برای ارتقای نشاط، افزایش انگیزه یادگیری و کاهش آسیب‌های رفتاری دانش‌آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع علمی، اسناد بالادستی آموزش و پرورش، یافته‌های پژوهش‌های داخلی و خارجی و تحلیل دیدگاه‌های متخصصان حوزه تعلیم و تربیت است. در این مطالعه تلاش شده است ارتباط میان مؤلفه‌هایی مانند رهبری آموزشی مدیر، جو روانی مدرسه، کیفیت روابط معلم و دانش‌آموز، مشارکت خانواده، فعالیت‌های فرهنگی و هنری، برنامه‌های مهارت‌آموزی، آموزش مهارت‌های زندگی، بازی‌های آموزشی، ارزشیابی‌های انگیزشی و حمایت روانی از دانش‌آموزان مورد بررسی قرار گیرد.
نتایج نشان داد که نشاط مدرسه مفهومی چندبعدی است و تنها با اجرای برنامه‌های مناسبتی یا فعالیت‌های فوق‌برنامه تحقق پیدا نمی‌کند، بلکه حاصل تعامل مستمر میان مدیریت اثربخش، کلاس درس پویا، آموزش مشارکتی، عدالت آموزشی، احساس امنیت، احترام متقابل، فرصت بروز استعدادها و مشارکت فعال خانواده‌هاست. همچنین یافته‌ها بیانگر آن است که مدارس برخوردار از فضای عاطفی مثبت، مشارکت دانش‌آموزان در تصمیم‌گیری، آموزش مهارت‌های اجتماعی و ارتباط مستمر با والدین، کاهش چشمگیری در رفتارهای پرخاشگرانه، افت تحصیلی، غیبت، بی‌انگیزگی و مشکلات انضباطی تجربه کرده‌اند. بر اساس یافته‌های پژوهش، الگوی پیشنهادی شامل شش مؤلفه اصلی؛ رهبری تحول‌آفرین مدرسه، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده، برنامه‌های نشاط‌آفرین، آموزش مهارت‌های اجتماعی و نظام ارزشیابی حمایتی است که اجرای هماهنگ آن می‌تواند کیفیت یادگیری و سلامت روان دانش‌آموزان را به طور محسوسی ارتقا دهد.

کلمات کلیدی فارسی :
مدرسه‌محور، نشاط مدرسه، انگیزه یادگیری، آسیب‌های رفتاری، دوره ابتدایی، سلامت روان، مهارت‌های اجتماعی، مدیریت آموزشی، مشارکت خانواده، کیفیت یادگیری