آینده حوزه های علمیه در عصر فناوری و هوش مصنوعی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
محمد رضوی پور محل تحصیل قزوین مدرسه علمیه مولاوردیخانی/ سطح دو

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3609

چکیده فارسی :

تحولات شتابان فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، افق‌های تازه‌ای را پیش روی نهادهای آموزشی و دینی گشوده است. حوزه‌های علمیه نیز به‌عنوان مهم‌ترین مراکز تولید و ترویج معارف اسلامی، ناگزیر از بازاندیشی در ساختارها، روش‌های آموزشی و شیوه‌های پژوهشی خود هستند. آینده حوزه‌های علمیه در عصر فناوری نه در تقابل با هوش مصنوعی، بلکه در بهره‌گیری هوشمندانه و هدایت‌گرانه از آن رقم خواهد خورد. هوش مصنوعی می‌تواند با تسهیل دسترسی به منابع، تحلیل متون دینی، پردازش داده‌های فقهی، پاسخ‌گویی هوشمند به پرسش‌های شرعی، توسعه آموزش مجازی و شخصی‌سازی فرایند یادگیری، کارآمدی حوزه‌ها را افزایش دهد. در مقابل، چالش‌هایی همچون اعتبارسنجی اطلاعات، حفظ اصالت اجتهاد، مخاطرات اخلاقی، وابستگی به فناوری و ضرورت صیانت از هویت دینی نیز نیازمند توجه جدی است. از این‌رو، تربیت طلاب آشنا با فناوری، تدوین چارچوب‌های اخلاقی و فقهی برای استفاده از هوش مصنوعی، تولید سامانه‌های بومی مبتنی بر معارف اسلامی و تقویت همکاری میان حوزه، دانشگاه و مراکز فناوری، از الزامات آینده به شمار می‌رود. در چنین شرایطی، حوزه‌های علمیه می‌توانند با حفظ رسالت اصلی خود، از ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای تعمیق پژوهش، گسترش تبلیغ دینی، ارتقای کیفیت آموزش و پاسخ‌گویی مؤثر به نیازهای جامعه بهره ببرند. آینده موفق حوزه‌ها در گرو تلفیق سنت اجتهادی با نوآوری‌های فناورانه، تقویت سواد دیجیتال و نقش‌آفرینی فعال در شکل‌دهی به حکمرانی اخلاقی و دینی فناوری‌های هوشمند خواهد بود. این رویکرد می‌تواند جایگاه حوزه‌های علمیه را به‌عنوان مرجع تولید اندیشه اسلامی در جهان دیجیتال تثبیت کرده و زمینه حضور مؤثر آنان را در حل مسائل نوپدید عصر هوش مصنوعی فراهم سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
حوزه علمیه ، دیجیتال ، هوش مصنوعی ، نقش آفرینی ، مخاطرات اخلاقی ، معارف اسلامی