نقش سبک زندگی سالم در کاهش بروز سرطان روده بزرگ: تغذیه، فعالیت بدنی و غربالگری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
معصومه مکرمی راد لیسانس علوم تجربی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3604

چکیده فارسی :

سرطان روده بزرگ یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در جهان و از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان به شمار می‌رود. بررسی‌های اپیدمیولوژیک نشان داده است که بخش قابل توجهی از موارد ابتلا به این بیماری با اصلاح عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی قابل پیشگیری است. الگوی تغذیه، میزان فعالیت بدنی، کنترل وزن، پرهیز از مصرف دخانیات، محدود کردن مصرف الکل و مشارکت در برنامه‌های غربالگری، از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر بر کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ محسوب می‌شوند. برخلاف برخی عوامل ژنتیکی که امکان تغییر آن‌ها وجود ندارد، عوامل رفتاری و محیطی قابلیت اصلاح دارند و همین ویژگی، توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت را به طراحی مداخلات پیشگیرانه معطوف کرده است. هدف این مقاله، بررسی نقش مؤلفه‌های اصلی سبک زندگی سالم در کاهش بروز سرطان روده بزرگ و تبیین شواهد علمی مرتبط با تغذیه سالم، فعالیت بدنی و غربالگری است.
این پژوهش با روش مروری ـ تحلیلی و بر پایه مطالعات معتبر داخلی و بین‌المللی منتشرشده طی پنج سال اخیر انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز از پایگاه‌های علمی معتبر شامل PubMed، Scopus، Web of Science، SID، Magiran و Google Scholar استخراج و پس از ارزیابی کیفیت منابع، تحلیل و دسته‌بندی شدند. نتایج بررسی‌ها نشان داد رعایت الگوی غذایی مبتنی بر مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، لبنیات کم‌چرب و ماهی با کاهش معنی‌دار خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ همراه است؛ در مقابل، مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری‌شده، گوشت قرمز، غذاهای پرچرب، نوشیدنی‌های شیرین و مواد غذایی فوق‌فرآوری‌شده، احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد (Siegel et al., 2024). همچنین انجام فعالیت بدنی منظم، کنترل شاخص توده بدنی و کاهش رفتارهای کم‌تحرک، از مهم‌ترین عوامل محافظت‌کننده در برابر این بیماری شناخته شده‌اند (World Cancer Research Fund, 2024). یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد اجرای برنامه‌های غربالگری با استفاده از آزمایش خون مخفی در مدفوع، کولونوسکوپی و سایر روش‌های تشخیصی، موجب شناسایی ضایعات پیش‌سرطانی در مراحل اولیه و کاهش قابل توجه مرگ‌ومیر ناشی از سرطان روده بزرگ شده است (American Cancer Society, 2025).
بررسی حاضر نشان می‌دهد اتخاذ سبک زندگی سالم، علاوه بر کاهش احتمال بروز سرطان روده بزرگ، نقش مؤثری در ارتقای سلامت عمومی، افزایش کیفیت زندگی و کاهش هزینه‌های درمانی دارد. توسعه آموزش‌های سلامت، ارتقای سواد سلامت جامعه، افزایش دسترسی به خدمات غربالگری و ترویج فرهنگ تغذیه سالم می‌تواند گام مؤثری در کاهش بار این بیماری در کشور باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
سرطان روده بزرگ، سبک زندگی سالم، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، غربالگری، پیشگیری، سلامت عمومی، عوامل خطر، رژیم غذایی، سرطان کولورکتال.