مدیریت پایدار منابع آب تحلیل جامع اثرات تغییر اقلیم بر مدیریت شهری، روستایی و منابع آب ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 40

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش عمران و معماری؛ ساخت و سازها و مبلمان شهری

نویسندگان :
دکترحسین شیخ حسنی By:Dr.Hossein SHeikhhassani استادیار دانشگاه پیام نور Assistant Professor Of Payame Noor University Sheikhhassanihossein@pnu.ac.ir
امیرمحمد رمضانی کارشناسی جغرافیا و برنامه ریزی شهری Amir.ramezani1383@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3574

چکیده فارسی :

مدیریت پایدار منابع آب در مواجهه با تغییرات اقلیمی یکی از چالش های حیاتی جوامع انسانی و اکوسیستم ها در قرن بیست و یکم محسوب می شود. تغییرات اقلیمی با ایجاد ناپایداری در الگوهای بارش، افزایش فراوانی خشکسالی ها و سیلاب ها، کاهش منابع سطحی و زیرزمینی، ذوب یخچال ها و افت کیفیت آب، فشار مضاعفی بر مدیریت منابع آبی وارد کرده است. این پژوهش با هدف بررسی مدیریت پایدار منابع آب در مواجهه با تغییرات اقلیمی انجام شده است. یافته ها نشان میدهند که رویکردهای یکپارچه، مشارکتی و انعطاف پذیر با رعایت عدالت بین نسلی، بهره وری و حفاظت از اکوسیستم ها می توانند تاب آوری منابع آب و امنیت آبی را ارتقا دهند. همچنین تقویت حکمرانی، استفاده از فناوری های نوین و مشارکت جوامع محلی از عوامل کلیدی در مواجهه با اثرات تغییرات اقلیمی هستند. نتایج همچنین حاکی از آن است که آموزش و افزایش آگاهی عمومی نقش مؤثری در کاهش فشار بر منابع آب دارد و برنامه ریزی بلندمدت و تطبیقی می تواند آسیب پذیری جوامع در برابر خشکسالی ها و سیلاب ها را به طور چشمگیری کاهش دهد. تغییر اقلیم به عنوان یکی از برجسته‌ترین چالش‌های قرن بیست و یکم، ابعاد گسترده‌ای بر ساختار فضایی-اجتماعی، مدیریت منابع و پایداری سکونتگاه‌های انسانی، اعم از شهری و روستایی، تحمیل می‌نماید. این پژوهش با هدف اصلی تحلیل جامع اثرات تغییر اقلیم ومخاطرات محیطی بر مدیریت شهری، مدیریت روستایی و منابع آب در مقیاس ملی ایران انجام پذیرفته است. اهمیت این مطالعه در تدوین سیاست‌های سازگاری مبتنی بر شواهد و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی کشور نهفته است. روش‌شناسی تحقیق بر یک رویکرد ترکیبی استوار بوده که شامل ریزمقیاس‌سازی (Downscaling) داده‌های مدل‌های گردش عمومی اقلیمی (CMIP6) تحت سناریوهای میانه‌رو (SSP2-4.5) و خوش‌بینانه (SSP5-8.5) برای پیش‌بینی پارامترهای دما و بارش است. متعاقباً، از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) برای تحلیل مکانی روندها و از مدل شبیه‌سازی منابع آب (WEAP) برای ارزیابی اثرات بر تعادل آبی حوضه‌های کلیدی استفاده گردید. نتایج کلیدی نشان داد که افزایش میانگین دمای سالانه در سناریوی SSP5-8.5 تا 2.5 درجه سانتی‌گراد تا پایان قرن جاری محتمل است، در حالی که توزیع مکانی بارش دچار نوسانات شدید شده و مناطق مرکزی و شرقی با کاهش قابل ملاحظه و افزایش فرکانس خشک‌سالی‌های شدید مواجه خواهند شد. این تغییرات مستقیماً بر افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی، تشدید پدیده فرونشست شهری، و کاهش ظرفیت اکولوژیک اراضی کشاورزی و روستایی تأثیر می‌گذارد. ارزش کاربردی این پژوهش، فراهم آوردن نقشه‌های ریسک تفکیک‌شده برای مدیران شهری در زمینه طراحی زیرساخت‌های مقاوم در برابر سیل و مدیریت مصرف انرژی، و همچنین ارائه راهکارهای مبتنی بر آمایش سرزمین برای حفاظت از جوامع روستایی در برابر تنش‌های آبی آتی است.

کلمات کلیدی فارسی :
مدیریت پایدار منابع آب؛تغییرات اقلیمی؛مدیریت یکپارچه منابع آب؛ امنیت آبی؛حفاظت اکوسیستم؛ مدیریت شهری؛ مدیریت روستایی؛ منابع آب؛ اقلیم‌شناسی کاربردی؛ تاب‌آوری؛ توسعه پایدار.