معماری فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر و تأثیر آن بر تعامل اجتماعی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
مصطفی سراوانی دبیر مطالعات استان سیستان و بلوچستان
محدثه بهرامی کارشناسی علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان امیر کبیر البرز
زهرا خمر کارشناسی تاریخ از دانشگاه فرهنگیان زاهدان
اعظم عسکریان کارشناسی ارشدرشته مشاوره ازدانشگاه آزادعلوم تحقیقات

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3526

چکیده فارسی :

فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر به عنوان رویکردی نوین در طراحی محیط‌های آموزشی، در دهه‌های اخیر توجه گسترده‌ای را در حوزه معماری آموزشی و علوم تربیتی به خود جلب کرده‌اند. این فضاها با بهره‌گیری از اصول طراحی پویا، چیدمان‌های متغیر، و زیرساخت‌های فناورانه، امکان تطبیق محیط با نیازهای متنوع یادگیرندگان را فراهم می‌سازند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان معماری فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر و کیفیت تعامل اجتماعی دانش‌آموزان و دانشجویان انجام شده است. روش پژوهش از نوع مروری-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه منابع کتابخانه‌ای، اسناد علمی و پژوهش‌های میدانی موجود گردآوری شده‌اند.
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که طراحی فضاهای یادگیری با قابلیت تغییر چیدمان، استفاده از مبلمان متحرک، ایجاد زون‌های چندمنظوره، و بهره‌گیری از نور طبیعی و رنگ‌بندی مناسب، به طور معناداری بر افزایش تعاملات اجتماعی مثبت میان یادگیرندگان تأثیر می‌گذارد. این فضاها با شکستن الگوی سنتی کلاس درس که در آن معلم محور اصلی توجه است، زمینه را برای یادگیری مشارکتی، کار گروهی، و تبادل دانش فراهم می‌کنند.
همچنین مشخص شد که فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر با کاهش موانع فیزیکی میان یادگیرندگان، احساس تعلق به گروه را تقویت کرده و مهارت‌های ارتباطی را بهبود می‌بخشند. در مقابل، فضاهای سنتی و ایستا با محدود کردن حرکت و تعامل، می‌توانند مانع شکل‌گیری روابط اجتماعی سازنده شوند. این پژوهش همچنین به نقش عوامل فرهنگی و اجتماعی در پذیرش و اثربخشی این فضاها اشاره دارد و پیشنهاد می‌کند که طراحی فضاهای یادگیری باید با در نظر گرفتن بافت فرهنگی جامعه هدف صورت گیرد.
در نهایت، این مقاله استدلال می‌کند که سرمایه‌گذاری در طراحی فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر نه تنها یک ضرورت آموزشی، بلکه یک الزام اجتماعی است که می‌تواند به پرورش نسلی با مهارت‌های اجتماعی قوی‌تر، توانایی همکاری بیشتر، و آمادگی بهتر برای زندگی در جامعه مدرن کمک کند. نتایج این پژوهش می‌تواند راهنمای عملی برای معماران، برنامه‌ریزان آموزشی، و سیاست‌گذاران در حوزه آموزش و پرورش باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
فضاهای یادگیری انعطاف‌پذیر، معماری آموزشی، تعامل اجتماعی، یادگیری مشارکتی، طراحی محیط آموزشی، مبلمان متحرک، زون‌های چندمنظوره