جایگاه فلسفه قدیم ‌در نظام آموزش و پرورش

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
لطیف شریفات دکتری رشته فلسفه تعلیم وتربیت دانشگاه آزاد اسلامی لامرد
علی اصغر ماشینچی دکتری علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.
عباس قلتاش دکتری علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد.
سید احمد هاشمی دکتری علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد.

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3361

چکیده فارسی :

فلسفه قدیم، به‌ویژه اندیشه‌های سقراط، افلاطون و ارسطو، نقش بنیادینی در شکل‌گیری نظام آموزش و پرورش داشته و همچنان به‌عنوان یکی از پایه‌های نظری تعلیم و تربیت شناخته می‌شود. در این نگرش، آموزش صرفاً انتقال اطلاعات نیست، بلکه فرایندی برای پرورش عقل، اخلاق و فضیلت انسانی است. سقراط با طرح روش گفت‌وگو و پرسش‌گری، یادگیری را از حالت حفظی خارج کرد و آن را به فرایندی فعال و مشارکتی تبدیل نمود؛ روشی که امروز نیز در قالب آموزش تعاملی و تفکر انتقادی کاربرد دارد. افلاطون آموزش را ابزاری برای تحقق عدالت اجتماعی می‌دانست و در کتاب «جمهوری» نظام آموزشی را به‌گونه‌ای ترسیم کرد که افراد بر اساس استعدادهایشان تربیت شوند و هر کس در جایگاه مناسب اجتماعی خود قرار گیرد. در مقابل، ارسطو بر تجربه، مشاهده و منطق تأکید داشت و پایه‌های روش علمی در آموزش را بنا نهاد. در فلسفه قدیم، هدف اصلی تعلیم و تربیت، تربیت انسان کامل و شهروندی فضیلت‌مند است، نه صرفاً متخصص یا فردی دارای مهارت فنی. به همین دلیل، اخلاق در این نظام فکری جایگاهی مهم‌تر از دانش صرف دارد و هماهنگی میان عقل، احساس و عمل مورد توجه قرار می‌گیرد. این نگاه سبب شد که معلم در نظام آموزشی نه فقط انتقال‌دهنده دانش، بلکه راهنما و مربی اخلاقی نیز باشد و رابطه معلم و شاگرد بر پایه هدایت، گفت‌وگو و رشد تدریجی شکل گیرد. همچنین، فلسفه قدیم با تأکید بر تفاوت‌های فردی و توانایی‌های انسانی، زمینه‌ساز توجه به عدالت آموزشی و آموزش متناسب با استعدادها شد. بسیاری از اصول آموزش نوین، از جمله یادگیری فعال، تفکر انتقادی، آموزش اخلاقی و روش‌های مبتنی بر حل مسئله، ریشه در همین اندیشه‌های فلسفی دارند. از این‌رو، فلسفه قدیم نه‌تنها یک بخش تاریخی از اندیشه بشری است، بلکه همچنان در طراحی اهداف، محتوا و روش‌های نظام آموزش و پرورش نقش اساسی ایفا می‌کند و به‌عنوان پایه نظری تعلیم و تربیت مدرن مورد توجه قرار می‌گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
اموزش و پرورش ، تعلیم و تربیت ، یادگیری ، تاریخی ، روش ، اهداف.