بررسی فقهی و حقوقی قاچاق مواد مخدر و مجازات آن در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی دادگران کیفری - سال پنجم - شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
مهدی معصومی کارشناس رشته حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر، ایران

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3231

چکیده فارسی :

قاچاق مواد مخدر یکی از مهم‌ترین جرایم سازمان‌یافته و تهدیدی جدی علیه سلامت فردی، امنیت اجتماعی، اقتصاد عمومی و بنیان‌های اخلاقی جامعه به شمار می‌رود. این پدیده به دلیل آثار گسترده و مخرب خود، هم در نظام حقوقی ایران و هم در منابع فقه امامیه مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی و قانونی، به بررسی ماهیت جرم قاچاق مواد مخدر و مجازات‌های مقرر برای آن در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران می‌پردازد. در فقه امامیه، اگرچه عنوان خاص «قاچاق مواد مخدر» به شکل امروزی مطرح نبوده، اما بر پایه قواعدی چون حرمت اضرار به نفس و غیر، حرمت افساد فی‌الارض، قاعده لاضرر، و ضرورت حفظ نظم و مصالح عمومی، می‌توان مبانی فقهیِ جرم‌انگاری و مجازات مرتکبان این جرم را استخراج کرد. همچنین در مواردی که قاچاق مواد مخدر موجب اخلال شدید در نظم عمومی، گسترش فساد و تهدید گسترده علیه جامعه شود، امکان انطباق آن با عنوان افساد فی‌الارض قابل بررسی است. در حقوق کیفری ایران نیز قانون‌گذار با اتخاذ سیاست کیفری سخت‌گیرانه، مجازات‌های متنوعی از جمله حبس، جزای نقدی، شلاق، مصادره اموال و در موارد خاص اعدام را برای مرتکبان پیش‌بینی کرده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هرچند میان فقه امامیه و حقوق کیفری ایران در مبانی حمایت از جامعه و مقابله با فساد ناشی از مواد مخدر همسویی وجود دارد، اما نحوه تعیین و اعمال مجازات‌ها، به‌ویژه در حوزه تعزیرات و سیاست جنایی تقنینی، تابع شرایط زمان، مکان و مصالح اجتماعی است. از این‌رو، مقابله مؤثر با قاچاق مواد مخدر مستلزم تلفیق مبانی فقهی، ملاحظات حقوقی و رویکردهای پیشگیرانه و اصلاحی است.

کلمات کلیدی فارسی :
قاچاق مواد مخدر، فقه امامیه، حقوق کیفری ایران، افساد فی‌الارض، تعزیر