تأثیر برنامه‌های تربیت دینی مدرسه‌محور بر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
منیر فرحدل لیسانس علوم اجتماعی
کریم قلی‌زاده لیسانس الهیات

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/319

چکیده فارسی :

آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان از مهم‌ترین دغدغه‌های جوامع امروزی به شمار می‌آید و تأثیرات منفی آن بر رشد فردی، اجتماعی و تحصیلی نوجوانان غیرقابل انکار است. پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهند که عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی در بروز رفتارهای پرخطر و گرایش به آسیب‌های اجتماعی نقش دارند و پیشگیری از این آسیب‌ها نیازمند برنامه‌های جامع و هدفمند است. تربیت دینی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم در شکل‌دهی به ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای نوجوانان شناخته می‌شود و می‌تواند نقش مؤثری در تقویت مهارت‌های اخلاقی، اجتماعی و خودکنترلی آنان داشته باشد. مدارس به دلیل دسترسی مستمر به نوجوانان و ایجاد فضای یادگیری هدفمند، بستر مناسبی برای اجرای برنامه‌های تربیت دینی مدرسه‌محور محسوب می‌شوند و می‌توانند در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی نقش مؤثری ایفا کنند.
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر برنامه‌های تربیت دینی مدرسه‌محور بر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه در مدارس شهری بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد اندازه‌گیری آسیب‌های اجتماعی و میزان تعهد دینی، همراه با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای بررسی تجربه‌های نوجوانان از برنامه‌های تربیت دینی بود. داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شد تا تأثیر برنامه‌های مدرسه‌محور بر کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی ارزیابی شود.
نتایج نشان داد که نوجوانانی که در برنامه‌های تربیت دینی مدرسه‌محور شرکت داشتند، دارای سطح بالاتری از خودکنترلی، ارزش‌های اخلاقی و نگرش مثبت اجتماعی بودند و تمایل کمتری به رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی از خود نشان دادند. تحلیل داده‌ها همچنین بیانگر آن بود که اجرای برنامه‌های تربیت دینی همراه با فعالیت‌های گروهی، کارگاه‌های آموزشی و مشارکت خانواده‌ها، تأثیر بیشتری بر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دارد و موجب تقویت مهارت‌های اجتماعی و اخلاقی نوجوانان می‌شود.
علاوه بر این، پژوهش نشان داد که ارتباط مثبت میان میزان تعهد دینی نوجوانان و کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر وجود دارد و برنامه‌های تربیت دینی مدرسه‌محور می‌توانند این رابطه را تقویت کنند. یافته‌ها حاکی از آن است که طراحی برنامه‌های جامع تربیت دینی با رویکرد مدرسه‌محور، شامل آموزش ارزش‌ها، مهارت‌های اجتماعی و تقویت تعامل با خانواده، می‌تواند به عنوان یک راهکار مؤثر در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
تربیت بدنی ، اخلاقی ، تعهد ، مدرسه محور