اثربخشی شناخت‌درمانی بر اضطراب اجتماعی، خودپنداره و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سال اول دبیرستان شهرستان ایلام

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
آمنه یاسمی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3153

چکیده فارسی :

اضطراب و ضعف در خودپنداره، از جدی‌ترین موانع پیش روی پیشرفت تحصیلی نوجوانان، به‌ویژه دختران در دوره‌های انتقالی تحصیلی است. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان تأثیر مداخلات گروهی شناخت‌درمانی بر کاهش اضطراب تحصیلی-اجتماعی، بهبود خودپنداره و در نهایت افزایش عملکرد و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان شهرستان ایلام در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به تعداد ۲۰۰۱ نفر بود. از این میان، با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و اجرای آزمون غربالگری اضطراب، ۴۰ دانش‌آموز که دارای بالاترین سطح اضطراب بودند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله شناخت‌درمانی (بر اساس پروتکل بک) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه اضطراب اشپیل‌برگر (STAI)، پرسشنامه خودپنداره کیدول و استایت و همچنین معدل درسی دانش‌آموزان به عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش‌های آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس تک‌متغیری - ANCOVA) توسط نرم‌افزار SPSS تحلیل گردید.یافته‌ها:* نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از حذف اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری میان میانگین نمرات گروه‌های آزمایش و کنترل در مرحله پس‌آزمون وجود دارد (P < 0.01). شناخت‌درمانی منجر به کاهش چشمگیر اضطراب اجتماعی، بهبود سطح خودپنداره و افزایش معنادار معدل تحصیلی در گروه آزمایش شد.
یافته‌های این پژوهش تبیین‌کننده این واقعیت است که با اصلاح تحریف‌های شناختی و تقویت خودپنداره از طریق جلسات درمانی، می‌توان موانع روانی یادگیری را حذف و مسیر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان را هموار کرد. از این رو، پیشنهاد می‌شود مشاوران مدارس از پروتکل‌های شناخت‌درمانی برای کاهش آسیب‌های روانی دانش‌آموزان در ایام امتحانات استفاده نمایند.

کلمات کلیدی فارسی :
شناخت‌درمانی، اضطراب اجتماعی، خودپنداره، پیشرفت تحصیلی، دانش‌آموزان دختر، ایلام