نقش شطرنج در بهبود مهارت حل مسئله و استدلال منطقی کودکان دوره ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 24

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
زهرا عسکری کرشک کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان دبیر متوسطه دوم استان کرمان askari.zahra@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3032

چکیده فارسی :

دوران ابتدایی حساسترین مرحله برای رشد مهارت‌های حل مسئله و استدلال منطقی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش شطرنج در بهبود این مهارت‌ها به روش مروری نظام‌مند انجام شد. جستجو در پایگاه‌های داخلی (SID، Civilica، Magiran) و خارجی(Google Scholar، Scopus، ScienceDirect) با کلیدواژه‌های تخصصی در بازه ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴ صورت گرفت. از ۴۷ منبع اولیه، ۱۴ منبع مرتبط (مقالات علمی-پژوهشی، پایان‌نامه‌های معتبر و فراتحلیل‌های بین‌المللی) انتخاب و با تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند.
یافته‌ها نشان داد آموزش منظم شطرنج موجب بهبود معنادار در مؤلفه‌های حل مسئله (درک مسئله، برنامه‌ریزی، بازبینی راهکارها و انعطاف‌پذیری شناختی) می‌شود. همچنین شطرنج با نیاز به پیش‌بینی حرکات حریف و تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت، استدلال قیاسی و استقرایی را تقویت می‌کند. کودکانی که حداقل دو جلسه در هفته شطرنج بازی می‌کنند، در آزمون‌های حل مسئله ریاضی و هوش سیال عملکرد بهتری دارند.
در نتیجه‌گیری، شطرنج به عنوان بازی فکری کم‌هزینه و جذاب می‌تواند در برنامه درسی مکمل یا فوق‌برنامه مدارس ابتدایی گنجانده شود. پیشنهاد می‌شود وزارت آموزش و پرورش دوره‌های توانمندسازی معلمان در «آموزش شطرنج شناختی» طراحی کرده و پیوند شطرنج با ریاضیات و علوم را در کتب درسی پایه‌های سوم تا ششم بگنجاند.

کلمات کلیدی فارسی :
شطرنج، حل مسئله، استدلال منطقی، دانش‌آموزان ابتدایی، مهارت‌های شناختی.