آموزش مهارت‌های اجتماعی در دبستان (همدلی، کار گروهی، حل تعارض)

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 30

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
سومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و دومین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
مهین تاج دادوند کارشناسی دینی و عربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهدشت

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2965

چکیده فارسی :

آموزش مهارت‌های اجتماعی در دوره دبستان یکی از بنیادی‌ترین پیش‌شرط‌های رشد متوازن شناختی، عاطفی و رفتاری کودکان به شمار می‌آید و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت سازگاری مدرسه‌ای، موفقیت تحصیلی، سلامت روان و شکل‌گیری هویت اجتماعی آنان داشته باشد. پژوهش حاضر با تمرکز بر سه مؤلفه کلیدیِ همدلی، کار گروهی و حل تعارض، می‌کوشد تصویری علمی و منسجم از جایگاه این مهارت‌ها در نظام تربیتی دبستان و پیامدهای آموزشیِ فقدان یا تقویت آن‌ها ارائه دهد. همدلی به عنوان توانایی درک و تجربه هیجان‌های دیگری، هسته اخلاق اجتماعی و منش شهروندی را تقویت می‌کند و زمینه‌ساز کاهش پرخاشگری و افزایش رفتارهای نوع‌دوستانه است. کار گروهی نیز به کودکان می‌آموزد که اهداف فردی را با هدف جمعی همسو سازند، قواعد مشارکت را رعایت کنند و مسئولیت‌پذیری را در قالب نقش‌های اجتماعی تمرین نمایند. از سوی دیگر، حل تعارض مهارتی است که امکان مدیریت اختلاف‌ها را از طریق گفت‌وگو، مذاکره، کنترل تکانه و انتخاب راه‌حل‌های برد–برد فراهم می‌آورد و در نتیجه، از تبدیل تعارض‌های معمول کودکان به بحران‌های رفتاری جلوگیری می‌کند. در این مطالعه، با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر جمع‌بندی ادبیات پژوهشی، نشان داده می‌شود که مدرسه به عنوان مهم‌ترین فضای رسمیِ اجتماعی‌سازی پس از خانواده، ظرفیت آن را دارد که با برنامه‌های هدفمند، آموزش مستقیم، الگوسازی معلم و تقویت تعاملات همسالان، مهارت‌های اجتماعی را به صورت پایدار در دانش‌آموزان نهادینه کند. همچنین بر این نکته تأکید می‌شود که تغییرات سبک زندگی، کاهش تعاملات حضوری، افزایش تجربه‌های فردمحور و همچنین شکل‌های نوظهور تعارض در فضای مدرسه، ضرورت بازنگری در شیوه‌های تربیتی را دوچندان ساخته است. نتایج تحلیلی حاکی از آن است که آموزش مهارت‌های اجتماعی در دبستان می‌تواند به بهبود جوّ کلاس، افزایش احساس تعلق، کاهش طرد همسالان، ارتقای خودکنترلی و شکل‌گیری رفتارهای شهروندی منجر شود و در سطح کلان، سرمایه اجتماعی آینده جامعه را تقویت نماید. در پایان، ضمن طرح مسیرهای عملیاتی برای ادغام این مهارت‌ها در فعالیت‌های کلاسی و فوق‌برنامه، بر نقش خانواده، معلم و سیاست‌گذاری آموزشی در تداوم اثرات تربیتی تأکید می‌گردد.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مهارت‌های اجتماعی؛ همدلی؛ کار گروهی؛ حل تعارض؛ دانش‌آموزان دبستان.