ارائه چارچوب تصمیم‌گیری هوشمند برای زمان‌بندی تولید با استفاده از الگوریتم‌های فراابتکاری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
امیدرضا مویدی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی گرایش تحقیق درعملیات

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2698

چکیده فارسی :

زمان‌بندی تولید به‌عنوان یکی از مسائل کلیدی در مدیریت عملیات، نقش مستقیمی در کاهش زمان تکمیل، افزایش بهره‌وری ماشین‌ها، کاهش موجودی در جریان ساخت و بهبود سطح خدمت دارد. با این حال، پیچیدگی محیط‌های تولیدی واقعی—از جمله وجود چندین هدف متعارض، محدودیت‌های ظرفیت، خرابی‌های احتمالی، زمان‌های راه‌اندازی وابسته به توالی، ورود سفارش‌های جدید و عدم‌قطعیت در زمان‌های پردازش—سبب می‌شود بسیاری از مدل‌های دقیق کلاسیک در مقیاس‌های صنعتی کارایی لازم را نداشته باشند. از سوی دیگر، الگوریتم‌های فراابتکاری با توانایی جست‌وجوی گسترده و سازگاری بالا، گزینه‌ای اثربخش برای حل مسائل زمان‌بندی بزرگ‌مقیاس و چندهدفه محسوب می‌شوند؛ با این وجود، چالش اصلی در به‌کارگیری آن‌ها، نبود یک چارچوب تصمیم‌گیری یکپارچه برای انتخاب الگوریتم، تنظیم پارامترها، مدیریت عدم‌قطعیت و ارزیابی کیفی راه‌حل‌هاست.
این پژوهش یک چارچوب تصمیم‌گیری هوشمند برای زمان‌بندی تولید ارائه می‌کند که سه لایه اصلی دارد: (۱) لایه مدل‌سازی مسئله (تعریف ساختار تولید، اهداف و محدودیت‌ها)، (۲) لایه حل مبتنی بر فراابتکاری‌ها (تبدیل نمایش زمان‌بندی، طراحی عملگرهای اختصاصی و انتخاب/ترکیب الگوریتم‌های مناسب نظیر NSGA-II، SPEA2، PSO، ACO و شبیه‌سازی تبرید)، و (۳) لایه پشتیبان تصمیم (رتبه‌بندی راه‌حل‌های پارتو با روش‌های MCDM، تحلیل حساسیت، و سازوکار باززمان‌بندی در رخدادهای پویا). همچنین، معیارهای ارزیابی شامل زمان تکمیل کل (Makespan)، مجموع دیرکرد/تعجیل، زمان جریان، سطح بهره‌برداری و پایداری برنامه در برابر اغتشاشات تعریف شده است. چارچوب پیشنهادی به‌گونه‌ای طراحی شده که ضمن حفظ قابلیت پیاده‌سازی صنعتی، امکان توسعه برای محیط‌های کارگاهی، جریان کارگاهی، ماشین‌های موازی و سیستم‌های تولید انعطاف‌پذیر را فراهم کند.

کلمات کلیدی فارسی :
زمان‌بندی تولید؛ فراابتکاری؛ بهینه‌سازی چندهدفه؛ تصمیم‌گیری چندمعیاره؛ NSGA-II؛ پارتو؛ باززمان‌بندی؛ عدم‌قطعیت؛ سیستم‌های تولیدی