بررسی تطبیقی مسئولیت اداری و کیفری کارمندان دولت در نظام حقوقی ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 23

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین کنفرانس ملی و بین المللی روش شناسی پژوهش

نویسندگان :
محمدجواد محمدی دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه آزاد سیرجان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2482

چکیده فارسی :

مسئولیت کارمندان دولت یکی از مهم‌ترین سازوکارهای تضمین سلامت اداری و حفظ حقوق عمومی در نظام‌های حقوقی است. در نظام حقوقی ایران، کارمندان دولت در صورت ارتکاب تخلف یا جرم در حین انجام وظیفه، ممکن است با دو نوع مسئولیت اداری و کیفری مواجه شوند. مسئولیت اداری ناظر بر تخلفاتی است که نظم و انضباط اداری را مختل می‌کند و رسیدگی به آن در مراجع اداری مانند هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری انجام می‌شود. در مقابل، مسئولیت کیفری مربوط به اعمالی است که قانون‌گذار آنها را جرم دانسته و رسیدگی به آنها در صلاحیت محاکم قضایی قرار دارد.
هدف از مسئولیت اداری، حفظ کارآمدی دستگاه‌های دولتی، تأمین انضباط سازمانی و اصلاح رفتار کارمندان است، در حالی که مسئولیت کیفری بیشتر با هدف حمایت از نظم عمومی، پیشگیری از جرم و اعمال مجازات نسبت به رفتارهای مجرمانه اعمال می‌شود. در قانون رسیدگی به تخلفات اداری، طیفی از مجازات‌ها مانند تذکر، توبیخ، کسر حقوق، انفصال موقت یا دائم از خدمت پیش‌بینی شده است. در مقابل، در حوزه کیفری مجازات‌هایی نظیر حبس، جزای نقدی، شلاق یا محرومیت از حقوق اجتماعی اعمال می‌شود.
از حیث مرجع رسیدگی نیز تفاوت‌های مهمی میان این دو نوع مسئولیت وجود دارد. رسیدگی به تخلفات اداری معمولاً در چارچوب ساختار اداری و توسط هیأت‌های بدوی و تجدیدنظر انجام می‌گیرد، در حالی که رسیدگی به جرایم کارمندان دولت در دادسرا و دادگاه‌های کیفری صورت می‌پذیرد. همچنین، معیار تشخیص تخلف اداری در بسیاری موارد نقض مقررات اداری و آیین‌نامه‌های سازمانی است، اما در مسئولیت کیفری، اصل قانونی بودن جرم و مجازات حاکم بوده و تنها اعمالی قابل تعقیب هستند که در قانون جرم‌انگاری شده باشند.

کلمات کلیدی فارسی :
کارمندان ، دولت ، دادسرا ، اداره ، ساختار .