کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل مشترک متون ادبی و مفاهیم علمی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
لیلا دهقان
راضیه توسلی
لیلا جهاندیده

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2439

چکیده فارسی :

در دهه‌های اخیر، گسترش فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه پردازش زبان طبیعی (NLP)، امکان تحلیل عمیق و نظام‌مند متون را در حوزه‌های مختلف علمی و انسانی فراهم ساخته است. یکی از زمینه‌های نوظهور در این میان، تحلیل میان‌رشته‌ای متون ادبی و استخراج مفاهیم علمی از آن‌هاست. ادبیات فارسی، به‌ویژه در قالب شعر، سرشار از استعاره‌ها، نمادها و تصاویر ذهنی است که بسیاری از آن‌ها با مفاهیم بنیادین علمی همچون نور، زمان، حرکت و انرژی هم‌پوشانی دارند. این مقاله با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل مشترک متون ادبی فارسی و مفاهیم علمی، به‌ویژه مفاهیم فیزیکی، تدوین شده است.
در این پژوهش، ابتدا مبانی نظری تحلیل میان‌رشته‌ای میان ادبیات و علم بررسی شده و سپس نقش استعاره و نماد در انتقال مفاهیم علمی در متون ادبی فارسی تحلیل می‌شود. در ادامه، ابزارها و روش‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه تکنیک‌های پردازش زبان طبیعی مانند استخراج کلیدواژه، تحلیل معنایی و مدل‌های زبانی معرفی می‌گردند. همچنین، روش‌های استخراج مفاهیم علمی از متون ادبی با استفاده از این ابزارها مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در بخش تحلیلی، نمونه‌هایی از اشعار فارسی با استفاده از رویکردهای مبتنی بر هوش مصنوعی بررسی شده و مفاهیم علمی استخراج‌شده با مفاهیم فیزیکی تطبیق داده می‌شوند. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه هوش مصنوعی در شناسایی الگوهای زبانی و مفاهیم صریح موفق عمل می‌کند، اما در درک لایه‌های عمیق معنایی و استعاری هنوز با محدودیت‌هایی مواجه است. با این حال، این رویکرد می‌تواند نقش مهمی در توسعه روش‌های نوین آموزشی، تقویت یادگیری میان‌رشته‌ای و گسترش پژوهش‌های ترکیبی ایفا کند.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، پردازش زبان طبیعی، ادبیات فارسی، مفاهیم علمی، فیزیک، تحلیل متن، میان‌رشته‌ای