تطبیق اختلال وزنی در اشعار امام خمینی و امام خامنه‌ای

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 10

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
آرمین روشن کارشناس ادبیات نمایشی- کارشناس ارشد هنر اسلامی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2437

چکیده فارسی :

وزن عروضی یکی از مهم‌ترین عناصر موسیقی شعر فارسی است و میزان پایبندی شاعر به الگوهای وزنی می‌تواند شاخصی برای ارزیابی مهارت عروضی او باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل اختلال‌های وزنی در بخشی از اشعار امام خمینی و امام خامنه‌ای انجام شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل عروضی است. جامعه پژوهش مجموعه اشعار منتشرشده این دو شاعر است و نمونه پژوهش شامل تعدادی از ابیات دو شاعر است که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. در این پژوهش هر بیت بر اساس قواعد تقطیع عروضی بررسی و انواع اختلال وزنی شامل «افزایش هجا»، «کاهش هجا»، «شکست نحوی در وزن» و «ضرورت خوانشی» شناسایی و طبقه‌بندی شد. نتایج نشان می‌دهد که بیشتر ابیات از نظر وزنی سالم‌اند و میزان اختلال وزنی در هر دو مجموعه محدود است. با این حال، نوع و بسامد اختلال‌ها در دو مجموعه متفاوت است. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین نوع اختلال در هر دو مجموعه به «ضرورت خوانشی» مربوط است و موارد واقعی شکست وزن بسیار اندک است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار وزنی شعر در این آثار عموماً در چارچوب سنت عروضی فارسی قرار دارد.

کلمات کلیدی فارسی :
وزن شعر فارسی، عروض، اختلال وزنی، موسیقی شعر، تحلیل عروضی