کارکردهای چندلایه ادبیات فارسی در برنامه درسی دبیرستان از منظر فرهنگی، تربیتی و زبانی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
اعظم باقری فرادنبه فوق دیپلم ادبیات،دبیر ادبیات استان چهارمحال وبختیاری شهرستان بروجن منطقه گندمان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/238

چکیده فارسی :

ادبیات فارسی در برنامه ی درسی دبیرستان، صرفاً مجموعه‌ای از متون زبانی یا تاریخی نیست، بلکه نظامی چندلایه و پویاست که کارکردهای فرهنگی، تربیتی و زبانی را به‌صورت هم‌زمان و درهم‌تنیده ایفا می‌کند. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی جایگاه و کارکردهای چندگانه ادبیات فارسی در اسناد درسی، پژوهش‌های پیشین و رویکردهای آموزشی معاصر می‌پردازد. از منظر فرهنگی، متون ادبی فارسی نقش بنیادینی در انتقال میراث تمدنی، هویت ملی، ارزش‌های بومی و پیوند میان نسل‌ها دارند و می‌توانند به تقویت حس تعلق فرهنگی و درک تاریخی دانش‌آموزان کمک کنند. از منظر تربیتی، ادبیات فارسی بستری مؤثر برای پرورش تفکر انتقادی، حساسیت اخلاقی، تخیل، همدلی و خودآگاهی فراهم می‌آورد و زمینه‌ساز تربیت شهروندانی مسئول، اخلاق‌مدار و گفت‌وگومحور است. همچنین از منظر زبانی، این درس نقشی کلیدی در رشد مهارت‌های خواندن عمیق، درک متن، گسترش دایرهی واژگانی، انسجام نوشتاری و توانش ارتباطی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که غلبهٔ رویکردهای حافظه‌محور و آزمون‌محور در برخی سطوح آموزشی، موجب تضعیف کارکردهای عمیق ادبیات فارسی شده است. در پایان، مقاله بر ضرورت بازنگری در اهداف، محتوا و روش‌های تدریس ادبیات فارسی با تأکید بر رویکردهای تلفیقی، دانش‌آموزمحور و معناگرا تأکید می‌کند تا از ظرفیت‌های چندلایه ی این درس در تحقق اهداف فرهنگی، تربیتی و زبانی آموزش متوسطه بهره‌برداری مؤثرتری صورت گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
ادبیات فارسی، برنامه درسی دبیرستان، کارکرد فرهنگی، تربیت اخلاقی، آموزش زبان