تبیین جایگاه تشکل های مردم نهاد در کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از بحران پس از زلزله: نمونه موردی: شهر مراغه

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
فاطمه اسدی کارشناس ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری گرایش امایش شهری، دانشگاه مراغه asemaneabi90001opl@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/234

چکیده فارسی :

رخداد زلزله به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین و پرتکرارترین بلایای طبیعی، پیامدهای عمیق اجتماعی و روانی را برای جوامع انسانی به همراه دارد؛ از جمله افزایش تنش‌های روانی، تضعیف پیوندهای اجتماعی، بروز نابسامانی‌های رفتاری و اختلال در نظم عمومی. در چنین شرایطی، سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها)به عنوان نهادهایی برخاسته از بطن جامعه و مستقل از ساختار دولتی، می‌توانند نقشی کلیدی در کاهش و کنترل آسیب‌های اجتماعی پس از زلزله ایفا نمایند. هدف این پژوهش، تبیین و تحلیل نقش سمن‌ها در کاهش پیامدهای اجتماعی زلزله در شهر مراغه است؛ منطقه‌ای که به دلیل موقعیت جغرافیایی و ساخت‌وسازهای غیرایمن، در زمره مناطق با خطرپذیری بالا قرار دارد. این تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی ساکنان شهر مراغه در استان تهران بوده و با استفاده از فرمول کوکران، تعداد نمونه برابر با 380 نفر تعیین گردید. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده و ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه محقق‌ساخته بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 0.87 تأیید شد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که سمن‌ها می‌توانند از طریق افزایش آگاهی عمومی، ایجاد سرمایه اجتماعی و اعتماد میان مردم، ارائه خدمات حمایتی و روانی، سازمان‌دهی نیروهای داوطلب و همکاری مؤثر با دستگاه‌های رسمی، نقش بسزایی در کاهش تبعات اجتماعی زلزله ایفا کنند. با این وجود، فقدان جایگاه قانونی مشخص در نظام مدیریت بحران، ضعف ارتباط میان سمن‌ها و مدیریت شهری، و محدودیت منابع مالی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی این نهادها در شهر مراغه است. در پایان، پژوهش پیشنهاد می‌کند که با ایجاد چارچوب نهادی مشخص برای فعالیت سمن‌ها در مدیریت بحران، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی برای اعضای این تشکل‌ها، و تدوین سیاست‌های حمایتی از سوی نهادهای دولتی، می‌توان از ظرفیت عظیم آن‌ها برای تقویت تاب‌آوری اجتماعی و کاهش آسیب‌های پس از زلزله بهره‌برداری مؤثرتری داشت.

کلمات کلیدی فارسی :
آسیب اجتماعی، تشکل مردم نهاد، شهر مراغه.