مقایسه روش‌های تدریس STEM و STEAM در افزایش خلاقیت و حل مسئله در دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
مسعود زارعی کارشناس ارشد مدیریت دولتی- سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت
زهرا صابونی کارشناس الهیات و معارف اسلامی
علی زارعی دانشجوی کارشناسی
محمد امین زارعی دانش آموز پایه یازدهم علوم تجربی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2332

چکیده فارسی :

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر دو روش تدریس مبتنی بر STEM و STEAM بر افزایش خلاقیت و توانایی حل مسئله در دانش‌آموزان دوره متوسطه در مدارس ایران انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش میدانی – شبه‌آزمایشی بوده و نمونه آن شامل 240 دانش‌آموز (120 دختر و 120 پسر) از 6 مدرسه (سه مدرسه برای هر روش) در سه استان ایران (تهران، اصفهان و مشهد) بود که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی انتخاب شدند. برای اندازه‌گیری متغیرها از آزمون Torrance برای سنجش خلاقیت و آزمون حل مسئله استاندارد (PISA محور) استفاده شد. پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای هر دو گروه (STEM و STEAM) اجرا گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های t زوجی، t مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) در سطح معنی‌داری α = 0.05 انجام شد. نتایج نشان داد که هر دو روش در بهبود خلاقیت و حل مسئله نسبت به روش سنتی تدریس، اثر مثبت و معناداری دارند (p < 0.01). میانگین رشد نمره خلاقیت در گروه STEAM 32٪ افزایش و در گروه STEM 24٪ افزایش را نشان داد. همچنین، توانایی حل مسئله در گروه STEAM به طور میانگین 28٪ افزایش و در گروه STEM 19٪ افزایش یافت. تحلیل مقایسه‌ای نشان داد که تفاوت بهبود خلاقیت و حل مسئله بین دو گروه STEAM و STEM نیز معنادار بود (p < 0.05)، به‌گونه‌ای که روش STEAM تأثیر بیشتری در ارتقای خلاقیت و حل مسئله نسبت به روش STEM داشت. این نتایج حاکی از آن است که ادغام هنر و مهارت‌های خلاقانه در رویکرد STEAM می‌تواند باعث تقویت جنبه‌های شناختی – به‌ویژه خلاقیت و مهارت حل مسئله – در فرایند یاددهی یادگیری شود. بر اساس یافته‌ها پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی و مدیران مدارس ایران با توجه به اهداف توسعه مهارت‌های ۲۱ام، اجرای برنامه‌های آموزش STEAM را در برنامه‌های درسی مدارس گسترش دهند.

کلمات کلیدی فارسی :
روش‌های تدریس، STEM، STEAM، خلاقیت، حل مسئله، مدارس ایران، یادگیری فعال.