طراحی الگوی آموزشی استعاره‌های حسی–جسمانی در ادبیات فارسی بر اساس نظریه استعاره مفهومی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 9

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
آرمین روشن کارشناس ادبیات نمایشی و کارشناسی ارشد هنر اسلامی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2329

چکیده فارسی :

استعاره یکی از مهم‌ترین ابزارهای بیان در زبان و ادبیات فارسی است. در کتاب‌های درسی معمولاً استعاره به‌صورت یک آرایه ادبی تعریف می‌شود، اما کمتر به این نکته توجه می‌شود که استعاره در واقع بخشی از شیوه اندیشیدن انسان است. نظریه استعاره مفهومی نشان می‌دهد که انسان برای فهم مفاهیم پیچیده و ذهنی از تجربه‌های جسمانی و حسی خود استفاده می‌کند. برای مثال، وقتی می‌گوییم «روزهای تلخ زندگی» یا «آینده روشن»، در واقع از حس‌های چشایی و دیداری برای بیان احساسات و مفاهیم ذهنی استفاده می‌کنیم.
هدف این پژوهش طراحی الگویی آموزشی برای تدریس استعاره‌های حسی–جسمانی در ادبیات فارسی به دانش‌آموزان است. در این پژوهش نمونه‌هایی از شعر حافظ، سعدی و مولوی بررسی شد و استعاره‌های مربوط به پنج حس اصلی انسان دسته‌بندی گردید. سپس با توجه به نظریه استعاره مفهومی و نظر معلمان ادبیات، الگویی شش‌مرحله‌ای برای آموزش این استعاره‌ها طراحی شد. نتایج نشان می‌دهد استفاده از تجربه‌های حسی دانش‌آموزان در آموزش استعاره می‌تواند درک آن‌ها از شعر و متون ادبی را افزایش دهد و زمینه خلاقیت زبانی را نیز تقویت کند.

کلمات کلیدی فارسی :
ستعاره، استعاره حسی، آموزش ادبیات فارسی، نظریه استعاره مفهومی، شعر فارسی