مقایسه اثر بخشی زوج درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و زوج درمانی به روش گاتمن بر ناگویی هیجانی و تاب آوری زوجین

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 29

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
سعید رخشنده ارشد روان شناسی بالینی/دانشگاه آشتیان/شهر آشتیان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2298

چکیده فارسی :

روابط زناشویی سالم از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده سلامت روان فردی و اجتماعی محسوب می‌شود و کیفیت تعاملات هیجانی میان زوجین نقش اساسی در پایداری این روابط دارد. در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران حوزه روان‌شناسی خانواده به متغیرهایی مانند ناگویی هیجانی و تاب‌آوری زوجین افزایش یافته است، زیرا ناتوانی در شناسایی و بیان هیجان‌ها می‌تواند موجب شکل‌گیری سوءتفاهم‌های ارتباطی، کاهش همدلی و افزایش تعارضات زناشویی شود. در مقابل، تاب‌آوری به عنوان توانایی سازگاری مؤثر با فشارها و چالش‌های زندگی مشترک شناخته می‌شود و عاملی محافظتی در برابر فرسایش روابط محسوب می‌گردد. در این میان، رویکردهای درمانی مبتنی بر بهبود تنظیم هیجانی و افزایش آگاهی بین‌فردی می‌توانند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت رابطه زوجین ایفا کنند. زوج‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی یکی از رویکردهای نوین در حوزه درمان‌های موج سوم روان‌شناسی است که بر افزایش آگاهی لحظه‌به‌لحظه، پذیرش هیجان‌ها و کاهش واکنش‌های خودکار در تعاملات بین‌فردی تأکید دارد. این رویکرد با تقویت مشاهده بدون قضاوت و افزایش حضور ذهن در تعاملات زناشویی، به زوجین کمک می‌کند تا الگوهای ارتباطی ناکارآمد خود را اصلاح کرده و هیجان‌های خود را به شیوه‌ای سازگارانه‌تر بیان کنند. از سوی دیگر، زوج‌درمانی مبتنی بر رویکرد گاتمن با تأکید بر الگوهای تعامل مثبت، افزایش دوستی زناشویی، مدیریت تعارض و تقویت نظام معنایی مشترک میان زوجین، به عنوان یکی از رویکردهای معتبر در حوزه درمان‌های زوجی شناخته می‌شود. این رویکرد با تمرکز بر شناسایی الگوهای مخرب ارتباطی و جایگزینی آنها با تعاملات حمایتی، می‌تواند به کاهش مشکلات هیجانی و افزایش سازگاری زوجین کمک کند. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و زوج‌درمانی به روش گاتمن بر ناگویی هیجانی و تاب‌آوری زوجین است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی به بررسی نقش این دو رویکرد درمانی در بهبود توانایی بیان هیجان‌ها و افزایش ظرفیت سازگاری زوجین در مواجهه با فشارهای زندگی مشترک می‌پردازد. انتظار می‌رود هر دو رویکرد درمانی با تقویت مهارت‌های ارتباطی، افزایش همدلی و بهبود تنظیم هیجانی، موجب کاهش ناگویی هیجانی و افزایش تاب‌آوری زوجین شوند، اما ممکن است در میزان و نوع اثرگذاری تفاوت‌هایی میان آنها وجود داشته باشد. نتایج این پژوهش می‌تواند به توسعه مداخلات مؤثر در حوزه مشاوره خانواده کمک کرده و راهنمایی برای درمانگران و پژوهشگران در انتخاب رویکردهای مناسب برای ارتقای سلامت روان زوجین فراهم آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
ذهن‌آگاهی، زوج‌درمانی گاتمن، ناگویی هیجانی، تاب‌آوری زوجین، روابط زناشویی