از کلاس سنتی تا یادگیری فعال: رویکردهای اثربخش برای توسعه مهارت‌های تدریس فرهنگیان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 45

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
منیره کارگر کارمند آموزش و پرورش (مدیر)
لیلا رستگار کارمند آموزش و پرورش (دبیر)
نفیسه حاجی کریمی کارمند آموزش و پرورش (هنرآموز)
میثم شیروانی نیا کارمند آموزش و پرورش (دبیر)
نسرين ابراهيمي ابارقي کارمند آموزش و پرورش (آموزگار)

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2141

چکیده فارسی :

آموزش و یادگیری در دهه‌های اخیر دستخوش تحولاتی اساسی شده است و رویکردهای سنتی تدریس، که عمدتاً بر انتقال یک‌سویه اطلاعات از معلم به دانش‌آموز استوار است، دیگر پاسخگوی نیازهای نسل جدید یادگیرندگان نیست. در چنین شرایطی، گذار از «کلاس سنتی» به «یادگیری فعال» به عنوان ضرورتی انکارناپذیر برای نظام آموزشی و به‌ویژه برای فرهنگیان مطرح می‌شود. هدف این مقاله، تبیین رویکردهای اثربخش برای توسعه مهارت‌های تدریس فرهنگیان در چارچوب یادگیری فعال و بررسی الزامات این تحول در سطح کلاس درس است.
در این پژوهش، ابتدا ویژگی‌ها و محدودیت‌های الگوی سنتی تدریس، مانند وابستگی زیاد به سخنرانی، نقش منفعل دانش‌آموز و تأکید بر حفظیات، مورد تحلیل قرار می‌گیرد. سپس مبانی نظری یادگیری فعال با تأکید بر نقش دانش‌آموز به عنوان عامل اصلی ساخت دانش، مشارکت گروهی، گفت‌وگو، تفکر انتقادی و حل مسئله معرفی می‌شود. بر این اساس، مجموعه‌ای از راهبردهای کاربردی برای معلمان شامل: تدریس مبتنی بر پرسش، کارگروهی هدفمند، بحث‌های کلاسی هدایت‌شده، استفاده از روش‌های بازی‌محور، یادگیری مبتنی بر پروژه و بهره‌گیری سنجیده از فناوری‌های آموزشی، ارائه و بررسی می‌شود.
یافته‌های پژوهش (بر اساس مرور ادبیات و تجربه‌های میدانی فرهنگیان) نشان می‌دهد که به‌کارگیری تدریجی رویکردهای یادگیری فعال، ضمن افزایش مشارکت و انگیزش دانش‌آموزان، به ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان در حوزه‌های طراحی آموزشی، مدیریت کلاس، ارزشیابی تکوینی و بازاندیشی در عمل منجر می‌شود. با این حال، چالش‌هایی مانند کمبود زمان، تراکم کلاس‌ها، فقدان دوره‌های ضمن خدمت هدفمند، و مقاومت در برابر تغییر، فرایند گذار از تدریس سنتی به یادگیری فعال را با موانعی روبه‌رو می‌سازد.
در پایان، مقاله تأکید می‌کند که توسعه مهارت‌های تدریس فرهنگیان در راستای یادگیری فعال، نیازمند برنامه‌ریزی نظام‌مند در سطوح مختلف، از جمله بازنگری در دوره‌های ضمن خدمت، تقویت جوامع یادگیری حرفه‌ای معلمان، حمایت مدیریتی و فراهم‌سازی امکانات آموزشی است. نتیجه آنکه حرکت آگاهانه و تدریجی از کلاس سنتی به یادگیری فعال، می‌تواند بستر مناسبی برای ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان و حرفه‌ای‌شدن نقش معلم در نظام آموزشی ایران فراهم آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
یادگیری فعال، تدریس سنتی، مهارت‌های حرفه‌ای معلم، مشارکت دانش‌آموزان، راهبردهای تدریس، توسعه حرفه‌ای فرهنگیان، مدیریت کلاس، ارزشیابی تکوینی