اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر هوش هیجانی بر کاهش فرسودگی هیجانی در کارکنان دانشگاهی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
مهوش غلامی دویره مقطع کارشناسی ارشد گروه روانشناسی عمومی ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ،ایران

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2020

چکیده فارسی :

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که مهارت‌های ارتباطی نقش مهمی در نحوه مواجهه کارکنان با تنش‌های محیط کار دارند و می‌توانند رابطه میان هوش هیجانی و فرسودگی شغلی را تقویت یا تضعیف کنند. افرادی که توانایی بهتری در مدیریت هیجان‌ها، ابراز سازگارانه احساسات و برقراری تعاملات مؤثر دارند، در برابر فشارهای سازمانی مقاوم‌تر بوده و سطح پایین‌تری از فرسودگی هیجانی را تجربه می‌کنند. یافته‌ها همچنین بیان می‌کنند که هوش هیجانی با فرسودگی شغلی رابطه منفی دارد و مهارت‌های ارتباطی نقش تعدیل‌گر مهمی در این ارتباط ایفا می‌کنند (شریفی و همکاران، ۱۳۹۶). بنابراین آموزش‌های مبتنی بر هوش هیجانی و مهارت‌های ارتباطی می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش فرسودگی هیجانی در محیط‌های دانشگاهی و سازمانی باشد.
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر هوش هیجانی بر کاهش فرسودگی هیجانی کارکنان دانشگاهی است. فرسودگی هیجانی، به‌عنوان اصلی‌ترین مؤلفه فرسودگی شغلی، پیامدهایی همچون کاهش انگیزش، افت بهره‌وری و کاهش رضایت شغلی دارد (ماسلاچ و جکسون، 1981). مطالعات نشان داده‌اند که شرایط کاری پرتنش، نبود حمایت و ضعف مهارت‌های ارتباطی از عوامل تشدیدکننده آن هستند؛ در حالی‌که هوش هیجانی با تنظیم هیجان، سازگاری هیجانی و بهبود کیفیت روابط شغلی ارتباط دارد (شوت و همکاران، 1998؛ بار-آن، 2006). شواهد داخلی نیز رابطه معنادار بین هوش هیجانی و کاهش فرسودگی شغلی را تأیید کرده‌اند (گل‌پرور و نادی، 1391؛ قلی‌پور و پیران، 1386).
این پژوهش با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. مداخله شامل جلسات آموزشی در زمینه خودآگاهی هیجانی، همدلی، جرأت‌مندی، گوش‌دادن فعال، مدیریت تعارض و تنظیم هیجان بود. نتایج نشان داد آموزش ارائه‌شده به کاهش معنادار فرسودگی هیجانی در گروه آزمایش منجر شد، در حالی‌که گروه کنترل تغییری نداشت. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر هوش هیجانی می‌تواند روشی کاربردی و کم‌هزینه برای کاهش پیامدهای فشار روانی و ارتقای سلامت سازمانی کارکنان باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش هیجانی، مهارت‌های ارتباطی، فرسودگی هیجانی، مداخلات آموزشی، کارکنان دانشگاهی، سلامت روانی شغلی، بهزیستی روان‌شناختی