بررسی رابطه ی مواجه ی با محتوای موفقیت محور شبکه های اجتماعی و احساس عقب ماندگی در نوجوان ها

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 25

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و اولین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
محمد مهدی بیات -
امیر محمد قهرمانی دهقی -

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1967

چکیده فارسی :

این پژوهش به بررسی رابطه میان مواجهه نوجوانان با محتوای موفقیت‌محور در شبکه‌های اجتماعی و احساس عقب‌ماندگی می‌پردازد. شبکه‌های اجتماعی در سال‌های اخیر به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی نسل نوجوان تبدیل شده‌اند و رشد چشمگیر تولید محتوای انگیزشی و موفقیت‌محور، ضرورت مطالعه پیامدهای روان‌شناختی آن را افزایش داده است. این نوع محتواها غالباً داستان‌های پیشرفت سریع، دستاوردهای بزرگ و مسیرهای گاه اغراق‌شده را نمایش می‌دهند که می‌تواند معیارهایی غیرواقعی از موفقیت در ذهن نوجوان شکل دهد. نوجوانان در مرحله حساس هویت‌یابی قرار دارند و به همین دلیل نسبت به مقایسه اجتماعی حساسیت بالایی نشان می‌دهند. در نتیجه، مواجهه مداوم با چنین محتوایی می‌تواند احساس نابسندگی و عقب‌ماندگی را در آن‌ها افزایش دهد.
هدف اصلی این پژوهش سنجش دقیق این ارتباط و بررسی نقش متغیرهای میانجی مانند عزت‌نفس، خودکارآمدی و سبک مقایسه اجتماعی بود. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و جامعه آماری شامل نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال بود. نمونه‌گیری به شیوه خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد و حجم نمونه ۴۰۰ نفر تعیین گردید. ابزارهای گردآوری شامل پرسشنامه استاندارد مصرف شبکه‌های اجتماعی، مقیاس احساس عقب‌ماندگی و پرسشنامه عزت‌نفس روزنبرگ بود که پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ در حد مناسب تأیید شد. داده‌ها با آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل گردید.
نتایج نشان داد مواجهه بیشتر با محتوای موفقیت‌محور با افزایش معنادار احساس عقب‌ماندگی همراه است و این ارتباط در سطح متوسط قرار دارد. عزت‌نفس نقش میانجی داشت؛ به این معنا که عزت‌نفس پایین اثرگذاری این محتواها را تشدید می‌کرد و نوجوانانی که عزت‌نفس بالاتری داشتند احساس عقب‌ماندگی کمتری تجربه کردند. همچنین خودکارآمدی بالا اثر محافظتی نشان داد، در حالی‌که خودکارآمدی پایین شدت تجربه احساس عقب‌ماندگی را افزایش داد. سبک مقایسه اجتماعی نیز اهمیت داشت؛ مقایسه اجتماعی صعودی اثرات منفی را تشدید و مقایسه نزولی این اثر را کاهش داد.
نقش والدین و آموزش سواد رسانه‌ای در کاهش این پیامدها برجسته شد. گفتگو درباره ماهیت گزینشی شبکه‌های اجتماعی می‌تواند اثرات منفی را تعدیل کند. مدارس و مشاوران می‌توانند برنامه‌های آموزشی و آگاهی‌بخشی طراحی کنند تا نوجوانان مهارت تحلیل انتقادی محتوا را بیاموزند. پژوهش با اشاره به محدودیت‌هایی همچون ماهیت خودگزارشی داده‌ها و مقطعی بودن مطالعه، پیشنهاداتی برای پژوهش‌های آینده ارائه می‌دهد؛ از جمله انجام مطالعات طولی و تحلیل تفکیکی انواع پلتفرم‌ها.

کلمات کلیدی فارسی :
طراحی و تحلیل ، مطالعات ، محتوا ، نزولی ، تعدیل ، موفقیت محور