بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های حل مسئله و تصمیم‌گیری بر توانایی دانش‌آموزان در مواجهه با مسائل واقعی و پیچیده

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
طاهره فروزان کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور اوز
مریم علیدادی کارشناسی ارشدآسیب شناسی ورزشی دانشگاه تهران
سمیرا امیری دوماری علوم تربیتی مدیریت آموزش دانشگاه کارشناسی پیام نورواحدگلبافت
فروغ پاریاب کارشناسی جغرافیا دانشگاه زاهدان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1944

چکیده فارسی :

این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر آموزش نظام‌مند و راهبردی مهارت‌های حل مسئله (Problem-Solving Skills) و تصمیم‌گیری (Decision-Making) بر ارتقاء توانایی شناختی و عملکردی دانش‌آموزان در مواجهه با مسائل پیچیده و موقعیت‌های واقعی زندگی تدوین گردید. در عصر حاضر که پیچیدگی‌های محیطی و نیاز به تفکر انتقادی در حال افزایش است، اتکای صرف بر دانش محتوایی ناکافی بوده و مهارت‌های فراشناختی (Metacognitive Skills) نقشی حیاتی در موفقیت تحصیلی و اجتماعی ایفا می‌کنند. این مطالعه بر مبنای چارچوب‌های نظری نظریه یادگیری مبتنی بر عمل (Situated Learning Theory) و مدل‌های شناختی حل مسئله (نظیر مدل پولیا) استوار است و قصد دارد فراتر از آموزش ایستا، به فعال‌سازی یادگیری عمیق (Deep Learning) بپردازد، که همسو با دغدغه‌های محوری کتاب شما در مورد فعال‌سازی یادگیری فعال است. روش‌شناسی پژوهش حاضر از نوع کمی–آزمایشی (Quasi-Experimental) با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه (یا ابتدایی، بسته به تمرکز نهایی شما) است که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (دریافت‌کننده آموزش راهبردی) و کنترل جای گرفتند. برنامه مداخله، بر آموزش صریح راهبردهای ساختارمند حل مسئله، تکنیک‌های تحلیل گزینه‌ها، ارزیابی پیامدها و مدیریت عدم قطعیت در تصمیم‌گیری متمرکز بود. ابزارهای گردآوری داده شامل آزمون‌های استاندارد شده سنجش تفکر انتقادی (Critical Thinking Test) و مقیاس‌های خودسنجش برای ارزیابی مؤلفه‌های تاب‌آوری شناختی (Cognitive Resilience) در شرایط ابهام بود. یافته‌های مورد انتظار نشان می‌دهند که گروه آزمایشی در مقایسه با گروه کنترل، افزایش معناداری را در نمرات مربوط به کارایی حل مسئله (Problem-Solving Efficiency) و کیفیت تصمیمات اتخاذ شده در سناریوهای پیچیده نشان خواهند داد. به طور خاص، انتظار می‌رود آموزش مستقیم این مهارت‌ها، منجر به کاهش مدیریت استرس مرتبط با چالش‌های ناآشنا و افزایش خودکارآمدی (Self-Efficacy) دانش‌آموزان گردد. نتیجه‌گیری این پژوهش، بر ضرورت ادغام آموزش راهبردهای حل مسئله به عنوان یک شایستگی محوری (Core Competency) در برنامه‌های درسی تأکید می‌کند. این یافته‌ها دلالت‌هایی مهم برای سیاست‌گذاران آموزشی و معلمان (به ویژه راهبران آموزشی-تربیتی) دارد تا در طراحی محیط‌های یاددهی–یادگیری، بر پرورش توانایی دانش‌آموزان برای مواجهه مستقل و مؤثر با مسائل دنیای واقعی تمرکز نمایند. این پژوهش می‌تواند به عنوان یک مطالعه کاربردی در زمینه فناوری آموزشی برای توسعه شبیه‌سازی‌های تعاملی برای تمرین این مهارت‌ها نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
مهارت‌های حل مسئله، تصمیم‌گیری، توانایی شناختی دانش‌آموزان، یادگیری فعال و عمیق، تاب‌آوری شناختی در مسائل پیچیده.