تحلیل تطبیقی آرای تربیتی ابن سینا و جان دیویی با تأکید بر نقش تجربه در فرآیند یادگیری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 15

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
فاطمه کمانکش کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شاهد
الهام شکریان کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه الزهراء تهران

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/179

چکیده فارسی :

هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی آرای تربیتی ابن‌سینا و جان دیویی با تأکید بر نقش «تجربه» در فرآیند یادگیری است. مسئله اصلی پژوهش آن است که چگونه مفهوم تجربه در نظام فکری این دو اندیشمند، با وجود تفاوت‌های بنیادین فلسفی و معرفت‌شناختی، در تبیین یادگیری و تربیت انسان ایفای نقش می‌کند. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل اسنادی و تطبیقی انجام شده و داده‌ها از طریق مطالعه و تحلیل آثار اصلی و پژوهش‌های معتبر مرتبط با اندیشه‌های تربیتی ابن‌سینا و دیویی گردآوری شده‌اند. چارچوب تحلیلی پژوهش بر مقایسه مبانی انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی و تربیتی دو دیدگاه و نحوه کاربست تجربه در یادگیری استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ابن‌سینا تجربه را در پیوند با عقل و مراتب ادراک انسانی تبیین می‌کند و یادگیری را فرآیندی تدریجی می‌داند که از تجربه‌های حسی آغاز شده و به تعقل و ادراک کلیات می‌انجامد. در مقابل، جان دیویی تجربه را محور اصلی یادگیری و آموزش تلقی کرده و بر یادگیری فعال، حل مسئله و تعامل مستمر فرد با محیط تأکید دارد. با این حال، هر دو اندیشمند بر اهمیت فعالیت یادگیرنده، پیوند نظر و عمل و نقش تجربه در تعمیق یادگیری اتفاق نظر دارند، هرچند جهت‌گیری نهایی ابن‌سینا بیشتر عقل‌محور و غایت‌نگر و دیدگاه دیویی عمل‌گرا و موقعیت‌محور است.
در نتیجه می‌توان گفت تلفیق مؤلفه‌های مشترک این دو دیدگاه، به‌ویژه توجه به تجربه هدایت‌شده همراه با تعقل، می‌تواند الگوی غنی‌تری برای نظام‌های آموزشی معاصر فراهم آورد و زمینه‌ساز یادگیری عمیق، معنادار و پایدار در فراگیران شود.

کلمات کلیدی فارسی :
ابن‌سینا، جان دیویی، تجربه، یادگیری، تعلیم و تربیت تطبیقی.