مروی نظام مند بر ارتباط میان هوش مصنوعی ،روان شناسی شخصیتی و جامعه شناسی و علوم شناختی و علوم رفتاری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
فرزاد تات شه دوست دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی برق کنترل farzadtat1992@gmail.com
مسعود آشتیانی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی گرایش مشاوره

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/176

چکیده فارسی :

مقاله حاضر با هدف ارائه مرور نظام‌مند بر پیوندهای میان‌رشته‌ای میان هوش مصنوعی (AI)، روان‌شناسی شخصیت، جامعه‌شناسی، علوم شناختی و علوم رفتاری انجام شده است. این مطالعه در پی آن است تا با شناسایی و تحلیل تعاملات دوطرفه این حوزه‌ها، درکی یکپارچه از چگونگی تأثیرگذاری متقابل فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی بر ماهیت انسان و جامعه، و همچنین نقش علوم انسانی در شکل‌دهی به توسعه مسئولانه و اخلاقی این فناوری‌ها ارائه دهد.
یافته‌های این مرور نظام‌مند در سه محور اصلی دسته‌بندی شده‌اند:
۱.هوش مصنوعی به عنوان ابزار و زمینه برای علوم انسانی: هوش مصنوعی با فراهم آوردن امکان تحلیل کلان‌داده‌های رفتاری و شبیه‌سازی‌های پیچیده اجتماعی، روش‌های جدیدی برای مطالعه شخصیت (مانند پیش‌بینی ویژگی‌های شخصیتی از طریق داده‌های دیجیتال)، پویایی‌های گروهی و ساختارهای اجتماعی در اختیار پژوهشگران علوم رفتاری و اجتماعی قرار داده است. همچنین، توسعه دستیاران هوشمند شخصی‌سازی‌شده و عامل‌های تعاملی بر پایه مدل‌های شناختی، امکان آزمون فرضیه‌های روان‌شناسی و علوم شناختی را در مقیاس بی‌سابقه‌ای فراهم کرده است.
۲.علوم انسانی به عنوان چارچوب‌ساز و هدایت‌گر هوش مصنوعی: مفاهیم بنیادین علوم انسانی همچون شخصیت، هویت، انگیزش، نگرش و ساختار اجتماعی، برای طراحی سیستم‌های هوش مصنوعی که تعاملی طبیعی، قابل اعتماد و مؤثر با انسان داشته باشند، حیاتی هستند. این علوم چارچوب‌های اخلاقی و هنجاری لازم برای مقابله با چالش‌هایی چون تبعیض الگوریتمی، تأثیر بر هویت فردی و جمعی، و تغییر در روابط اجتماعی را فراهم می‌کنند. هوش مصنوعی بدون درک عمیق از این مفاهیم، می‌تواند منجر به تقویت سوگیری‌ها و ایجاد شکاف‌های اجتماعی شود.
۳.تعامل پویا و چالش‌های نوظهور: همگرایی این حوزه‌ها پرسش‌های نوظهور و پیچیده‌ای را به همراه آورده است، از جمله: چگونه پیش‌بینی‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند آزادی اراده و شکل‌گیری شخصیت را تحت تأثیر قرار دهند؟ نقش هوش مصنوعی در شکل‌دهی به هنجارهای اجتماعی و بازتولید قدرت چیست؟ و چگونه می‌توان از مدل‌های شناختی و رفتاری برای ایجاد سیستم‌های هوش مصنوعی شفاف و قابل تفسیر بهره برد؟
این مرور نتیجه می‌گیرد که ارتباط میان این حوزه‌ها یک رابطه دیالکتیکی و تقویت‌کننده است. هوش مصنوعی نه تنها یک ابزار فنی قدرتمند، بلکه یک پدیده اجتماعی-روان‌شناختی است که عمیقاً با ماهیت انسان و ساختار جامعه در هم تنیده شده است. بنابراین، توسعه آینده‌گرا و مسئولانه هوش مصنوعی مستلزم همکاری عمیق و مستمر با روان‌شناسان شخصیت، جامعه‌شناسان، دانشمندان علوم شناختی و پژوهشگران علوم رفتاری است. این همکاری باید در جهت طراحی سیستم‌هایی باشد که نه تنها هوشمند، بلکه انسانی‌محور، عادلانه و سازگار با پیچیدگی‌های وجود انسان باشند.

کلمات کلیدی فارسی :
مرور نظام‌مند، هوش مصنوعی، روان‌شناسی شخصیت، جامعه‌شناسی، علوم شناختی، علوم رفتاری، تعامل انسان و کامپیوتر، اخلاق هوش مصنوعی، کلان‌داده‌های رفتاری.