مبانی تربیت سیاسی در سیره علوی و تطبیق آن با نظریه‌های دموکراسی تربیتی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
زهرا حسینوند طلبه سطح ۴رشته تفسیر تطبیقی ، حوزه علمیه الزهرا سلام الله علیها hoseinvand64@gmail.com
سید محمد حسین میری دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان miri@asnrukh.ac.ir

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/175

چکیده فارسی :

تربیت سیاسی به عنوان یکی از ارکان اصلی ثبات و توسعه‌ی جوامع، در بافت اسلامی نیازمند الگوهایی است که هم ریشه در سنت دینی داشته و هم با دستاوردهای علوم تربیتی معاصر گفت‌وگو کند. این مقاله به بررسی این مسئله می‌پردازد.
هدف این پژوهش، استخراج مبانی تربیت سیاسی از سیره‌ی امام علی(ع) و تطبیق آن با اصول نظریه‌های دموکراسی تربیتی به منظور ارائه‌ی چارچوبی تلفیقی است.پژوهش حول سه محور چیستی مبانی علوی، نقاط اشتراک و افتراق آن با دموکراسی تربیتی و امکان ارائه‌ی الگوی تربیتی نوین می‌چرخد. این پژوهش با روش تحلیلی-تطبیقی و با رویکرد اسنادی انجام شده است. داده‌ها از منابع اصلی سیره‌ی علوی (به ویژه نهج‌البلاغه) و متون کلیدی دموکراسی تربیتی (با تمرکز بر آرای دیویی، گاتمن و آرنت) گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی و مقایسه‌ی مفهومی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.یافته‌ها نشان می‌دهد سیره‌ی علوی نظامی منسجم از مبانی تربیت سیاسی در چهار بعد شناختی (بصیرت)، اخلاقی (عدالت)، عملی-اجتماعی (مشارکت و نظارت) و عاطفی-ارزشی (محبت و تقوا) ارائه می‌دهد. تطبیق این مبانی با دموکراسی تربیتی، علیرغم اشتراک در تأکید بر مشارکت، تفکر انتقادی و گفت‌وگو، نشان‌دهنده‌ی اختلاف در مبنا (الهی/سکولار)، محوریت ارزشی (عدالت/آزادی) و نقش رهبری است.در نهایت، امکان گفت‌وگو و تلفیق سازنده میان این دو سنت فکری برای دستیابی به الگویی بومی فراهم است. الگوی پیشنهادی مبتنی بر چهار اصل تلفیقی «آگاهی‌بخشی و بصیرت‌آموزی»، «مشارکت مسئولانه»، «نظارت و پاسخگویی» و «اخلاق‌مداری در کنار تکثرگرایی» ترسیم شده است که می‌تواند غنای نظری و راهبردهای عملی برای تربیت سیاسی در جوامع اسلامی-دموکراتیک به ارمغان آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
تربیت سیاسی، سیره علوی، دموکراسی تربیتی، امام علی(ع)، شهروندی، عدالت، مشارکت.