روش های کمی و کیفی در جامعه شناسی و روانشناسی هوشمند

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 21

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
حسن شاکری رستمی دانشجوی دکتری تخصصی رشته جامعه شناسی گرایش مسایل اجتماعی ایران
رضا ربیعی دانشجوی دکتری تخصصی رشته مدیریت گرایش آموزش Rezarabiii63@gmail.com
فرزاد تات شه دوست دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی برق کنترل farzadtat1992@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/154

چکیده فارسی :

مقاله حاضر به بررسی روش‌های کمی و کیفی در مطالعه «هوشمند» در حیطه‌های جامعه‌شناسی و روانشناسی می‌پردازد. با ظهور فناوری‌های دیجیتال و داده‌های پیچیده، مفهوم «هوشمند» (شامل هوش مصنوعی، شهرهای هوشمند، وسایل هوشمند، و حتی فرآیندهای شناختی پیشرفته) به موضوعی بین‌رشته‌ای مهم تبدیل شده است. این مقاله استدلال می‌کند که درک جامع پدیده‌های هوشمند، مستلزم تلفیق روش‌های کمی و کیفی است.
در روانشناسی، روش‌های کمی (مانند آزمون‌های استانداردشده، پیمایش‌های گسترده و تحلیل‌های آماری) برای اندازه‌گیری عینی توانایی‌های شناختی، تأثیر فناوری‌های هوشمند بر کارکرد ذهن، و شناسایی الگوهای رفتاری در تعامل انسان-رایانه به کار می‌روند. در مقابل، روش‌های کیفی (مانند مصاحبه‌های عمیق، مطالعات موردی و تحلیل پدیدارشناختی) به کشف تجربه‌های ذهنی، معناسازی و پیچیدگی‌های فرآیندهای شناختی در بافت‌های طبیعی زندگی می‌پردازند.
در جامعه‌شناسی، روش‌های کمی (مانند تحلیل کلان‌داده‌های دیجیتال، پیمایش‌های اجتماعی و مدل‌سازی شبکه‌ای) الگوهای گسترده انتشار فناوری‌های هوشمند، نابرابری‌های دیجیتالی و تأثیرات ساختاری آنها بر نهادهای اجتماعی را بررسی می‌کنند. روش‌های کیفی (مانند قوم‌نگاری، مشاهده مشارکتی و تحلیل گفتمان) به فهم چگونگی شکل‌گیری معانی اجتماعی فناوری‌های هوشمند، تجربه زیست‌شده در شهرها یا فضای‌های هوشمند، و مناسبات قدرت نهفته در آنها کمک می‌کنند.
نتیجه‌گیری کلیدی مقاله آن است که رویکردهای تلفیقی یا روش‌شناسی‌های ترکیبی، که در آنها قوت‌های هر دو پارادایم کمی و کیفی برای مقابله با پیچیدگی ذاتی پدیده‌های هوشمند به کار گرفته می‌شوند، غنی‌ترین و معتبرترین بینش‌ها را تولید می‌کنند. چنین رویکردی نه تنها فهم عمیق‌تری از ابعاد فردی و اجتماعی «هوشمندی» ارائه می‌دهد، بلکه زمینه را برای سیاست‌گذاری‌های مسئولانه‌تر و انسان‌محور در عصر فناوری‌های هوشمند فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
روش کمی- روش کیفی - روش ترکیبی (آمیخته) - تحقیقات بین‌رشته‌ای