بررسی نقش «میکرو-تعاملات آموزشی معلم» در تقویت حس شایستگی اجتماعی دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و اولین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
رضا نجفی زاده لیسانس، آموزش ابتدایی، معاون آموزشی، اهواز ناحیه ۳، خوزستان
احسان عطاران لیسانس آموزش ابتدایی، فرهنگی، مدیر، اهواز، خوزستان
سحر گلریز لیسانس روانشناسی عمومی، آموزگار، اهواز، خوزستان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1497

چکیده فارسی :

سال‌های ابتدایی تحصیل، به ویژه پایه‌های اول تا سوم دبستان، دوره‌ای حساس برای شکل‌گیری حس شایستگی اجتماعی در کودکان است. در این مرحله، کودکان برای نخستین بار تجربه زندگی منظم در جمع غیرخانوادگی را کسب می‌کنند و مهارت‌های پایه‌ای مانند همکاری، همدلی، حل تعارض و احساس تعلق به گروه را می‌آموزند. میکرو-تعاملات آموزشی معلم، یعنی تعاملات کوتاه، مکرر و اغلب ناخودآگاه مانند نگاه تأییدآمیز، استفاده از نام کودک، بازخورد فوری مثبت، تأیید عواطف و واگذاری مسئولیت‌های کوچک، نقش مهمی در تقویت این حس ایفا می‌کنند. این تعاملات خرد، هرچند ساده به نظر می‌رسند، اما به دلیل تکرار و حضور مداوم در زندگی روزانه کلاس، تأثیر عمیقی بر باور کودک به توانمندی اجتماعی خود می‌گذارند. هدف این مقاله مروری، بررسی نقش میکرو-تعاملات آموزشی معلم در تقویت حس شایستگی اجتماعی دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم ابتدایی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و توصیفی، بر پایه مرور نظام‌مند مطالعات پیشین ایرانی در حوزه تعاملات معلم-دانش‌آموز، رشد اجتماعی و روانشناسی تربیتی انجام شده است. منابع انتخاب‌شده شامل پژوهش‌های مرتبط با نشانه‌های غیرکلامی، بازخوردهای ایجابی، پاسخ به نیازهای هیجانی، واگذاری نقش‌ها و ایجاد امنیت روانی در کلاس بودند. یافته‌ها نشان می‌دهند که میکرو-تعاملات حمایتی مانند تماس چشمی گرم، لحن صدای مثبت، صدا زدن کودک با نام، تأیید احساسات در لحظه و تقدیر از تلاش، به طور مستقیم حس دیده شدن، ارزشمندی و توانمندی اجتماعی را افزایش می‌دهند. این تعاملات، امنیت روانی ایجاد کرده و کودک را به مشارکت فعال‌تر در روابط گروهی تشویق می‌کنند. همچنین، الگوسازی رفتار اجتماعی توسط معلم و تشویق به کمک‌رسانی میان دانش‌آموزان، مهارت‌های همکاری و حل مسئله اجتماعی را تقویت می‌نماید. نتایج حاکی از آن است که تمرکز آگاهانه معلمان بر این تعاملات خرد می‌تواند تغییرات پایداری در شایستگی اجتماعی کودکان ایجاد کند. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی ضمن خدمت معلمان بر افزایش آگاهی از قدرت میکرو-تعاملات تأکید کند و راهکارهایی عملی برای غلبه بر چالش‌هایی مانند خستگی شغلی و فشار برنامه درسی ارائه دهد. این رویکرد می‌تواند به بهبود کیفیت روابط کلاسی و رشد همه‌جانبه کودکان کمک شایانی نماید.

کلمات کلیدی فارسی :
میکرو-تعاملات آموزشی، شایستگی اجتماعی، پایه‌های اول تا سوم ابتدایی، تعامل معلم-دانش‌آموز، رشد اجتماعی کودکان