آموزش مبتنی بر تجربه‌های زیست‌محیطی محلی و شکل‌گیری کنش‌گری مسئولانه

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 11

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و اولین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
نسیم صادقی لیسانس علوم اجتماعی، آموزگار، اصفهان، اصفهان
لیلا جاوی لیسانس آموزش ابتدایی، فرهنگی معاون آموزشی، مدرسه ابتدایی، اهواز، خوزستان
زینب علیزاده لیسانس الهیات و معارف اسلامی، دبیر، ری، حسن آباد فشافویه، تهران amir8880990@gimail.com
زهرا علوی اشکفتکی فوق لیسانس مدیریت آموزشی، فرهنگی آموزگار، شهرکرد، چهارمحال و بختیاری

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1435

چکیده فارسی :

آموزش مبتنی بر تجربه‌های زیست‌محیطی محلی رویکردی است که یادگیری را در بستر واقعی محیط زندگی یادگیرنده قرار می‌دهد و با تأکید بر ویژگی‌های طبیعی، فرهنگی و اجتماعی یک مکان خاص، به دنبال ایجاد پیوند عمیق میان فرد و محیط زیست محل زندگی اوست. این نوع آموزش با ایجاد تجربه‌های مستقیم، مستمر و معنادار، فراتر از انتقال دانش نظری عمل می‌کند و زمینه‌ساز شکل‌گیری کنش‌گری مسئولانه زیست‌محیطی می‌شود. پژوهش‌های انجام‌شده در ایران نشان می‌دهند که تجربه‌های محلی از طریق چندین مسیر اصلی بر کنش‌گری اثر می‌گذارند: تقویت حس تعلق به مکان، شکل‌گیری نگرش مثبت حفاظتی، افزایش خودکارآمدی زیست‌محیطی، ایجاد انگیزش درونی و در نهایت تثبیت رفتارهای پایدار در سطوح فردی و جمعی. ابعاد شناختی این آموزش درک سیستمی و توانایی حل مسئله در شرایط واقعی را بهبود می‌بخشد؛ ابعاد عاطفی و ارزشی آن دلبستگی و نگرانی محیط‌زیستی را عمیق می‌سازد؛ ابعاد رفتاری و مهارتی، مهارت‌های عملی و عادت‌های سبز را پرورش می‌دهد؛ ابعاد اجتماعی و جمعی، همبستگی و هنجارهای گروهی حامی محیط زیست را تقویت می‌کند و بعد مکان‌محور، یادگیری را کاملاً بومی و مرتبط با زندگی روزمره می‌سازد. ویژگی‌های اصلی تجربه‌های محلی شامل مکان‌مندی، مشارکت فعال، ارتباط با مسائل واقعی، تلفیق دانش بومی و علمی و تداوم تجربه است. یافته‌ها حاکی از آن است که کیفیت، شدت و تکرار تجربه‌ها، نقش تسهیل‌گر، حمایت‌های اجتماعی و خانوادگی، دسترسی به امکانات محلی و تأثیر رسانه‌های محلی از عوامل کلیدی در تبدیل تجربه به کنش‌گری پایدار به شمار می‌روند. این رویکرد در مقایسه با آموزش‌های سنتی محیط‌زیستی، به دلیل ایجاد ارتباط عاطفی-هویتی و تجربه زیسته، تأثیر ماندگارتری بر رفتارهای مسئولانه دارد. با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی جدی کشور از جمله کمبود منابع آب، آلودگی، فرسایش و مدیریت ناپایدار پسماند، استفاده گسترده از آموزش مبتنی بر تجربه‌های محلی می‌تواند یکی از راهبردهای مؤثر در تربیت شهروندانی مسئول و فعال در جهت حفاظت محیط زیست باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مبتنی بر مکان، تجربه محلی، کنش‌گری مسئولانه زیست‌محیطی، حس تعلق به مکان، رفتارهای پایدار