نقش هوش مصنوعی در توسعه آموزش فراگیر و عدالت آموزشی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
لیلا قیصری‌ کارشناسی آموزش علوم تجربی مرکز تربیت معلم شهید باهنر اصفهان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1308

چکیده فارسی :

تحقق آموزش فراگیر و عدالت آموزشی به‌عنوان یکی از اهداف بنیادین نظام‌های آموزشی معاصر، مستلزم بهره‌گیری از رویکردها و فناوری‌هایی است که بتوانند تنوع یادگیرندگان، تفاوت‌های فردی، نابرابری‌های ساختاری و شکاف‌های اجتماعی–فرهنگی را به‌طور نظام‌مند پوشش دهند. در این میان، هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین دستاوردهای فناوری قرن بیست‌ویکم، ظرفیت‌های نوینی را برای بازتعریف فرآیندهای یاددهی–یادگیری، ارزشیابی آموزشی و سیاست‌گذاری تربیتی فراهم کرده است. این مقاله با رویکردی نظری–تحلیلی به بررسی نقش هوش مصنوعی در توسعه آموزش فراگیر و تقویت عدالت آموزشی می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که چگونه ابزارها و سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند زمینه دسترسی برابر به فرصت‌های یادگیری، شخصی‌سازی آموزش، شناسایی و حمایت از دانش‌آموزان در معرض محرومیت آموزشی و کاهش تأثیر عوامل زمینه‌ای نابرابرساز را فراهم آورند. در این چارچوب، مفاهیمی چون یادگیری تطبیقی، تحلیل داده‌های آموزشی، ارزشیابی هوشمند، پشتیبانی فناورانه از دانش‌آموزان با نیازهای ویژه و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده مورد توجه قرار گرفته و پیامدهای تربیتی، اجتماعی و اخلاقی به‌کارگیری هوش مصنوعی در نظام آموزش رسمی تحلیل شده است. یافته‌های نظری مقاله حاکی از آن است که هوش مصنوعی، در صورت طراحی آگاهانه، سیاست‌گذاری مسئولانه و هم‌راستایی با اهداف عدالت‌محور، می‌تواند به‌عنوان ابزاری توانمندساز در خدمت کاهش نابرابری‌های آموزشی عمل کند؛ با این حال، غفلت از ملاحظات اخلاقی، شکاف دیجیتال و سواد فناورانه می‌تواند به بازتولید یا تشدید بی‌عدالتی‌های موجود بینجامد. بر این اساس، مقاله بر ضرورت رویکردی انتقادی و متوازن در بهره‌گیری از هوش مصنوعی در آموزش تأکید می‌کند و آن را نه جایگزین کنش انسانی، بلکه مکملی هوشمند برای تحقق آموزش عادلانه و فراگیر می‌داند.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، آموزش فراگیر، عدالت آموزشی، فناوری آموزشی، نابرابری آموزشی