نقش حافظه ایمنی و واکسن‌ها در تحریک تولید پادتن‌های اختصاصی ارتباط واکسن با پاسخ‌های اولیه و ثانویه پادتن‌ساز

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 11

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
معصومه حجتی
لیلی حجتی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1230

چکیده فارسی :

ایمنی سازگاری یکی از شاخص‌ترین توانایی‌های زیستی در موجودات زنده است که بدن را قادر می‌سازد پس از نخستین مواجهه با یک عامل بیماری‌زا، الگوی پاسخ دفاعی اختصاصی را در خود ثبت کند و در مواجهه‌های بعدی، با سرعت و دقت بسیار بالاتر واکنش نشان دهد. اساس این فرآیند، وجود حافظه ایمنی است که از طریق سلول‌های B و T حافظه شکل می‌گیرد. در مواجهه اولیه با آنتی‌ژن، سلول‌های B نائف پس از فعال شدن، پادتن‌هایی از نوع IgM را تولید می‌کنند که تیتر پایین و میل ترکیبی نسبتاً کم دارند؛ در همین مرحله، بخشی از این سلول‌ها به سلول‌های حافظه تمایز می‌یابند. در مواجهه‌های بعدی، سلول‌های حافظه با سرعت بیشتری تکثیر شده و پادتن‌های اختصاصی از نوع IgG یا IgA با میل ترکیبی بالا تولید می‌شود این همان پاسخ ثانویه است که پایه پایداری ایمنی محسوب می‌شود.
واکسیناسیون بر همین سازوکار طبیعی استوار است: تزریق شکل ضعیف‌شده، غیرفعال‌شده یا مصنوعی از آنتی‌ژن باعث تحریک پاسخ اولیه بدون ایجاد بیماری بالینی می‌شود، و در نتیجه سلول‌های حافظه‌ای پایدار در بدن باقی می‌مانند. هنگام مواجهه واقعی با عامل بیماری‌زا، بدن به‌واسطه وجود همان سلول‌های حافظه، به‌شدت و در زمان کوتاه واکنش نشان می‌دهد و از بروز بیماری جلوگیری می‌کند. تفاوت بنیادی میان پاسخ‌های اولیه و ثانویه در سرعت، مقدار پادتن، و نوع ایزوتوپ‌های تولیدی نهفته است، که این تفاوت‌ها مستقیماً از نقش حافظه ایمنی نشئت می‌گیرند. مطالعه حاضر با تکیه بر منابع معتبر داخلی و بین‌المللی، سازوکارهای مولکولی و سلولی حافظه ایمنی را بررسی کرده و نقش انواع واکسن‌ها — از واکسن‌های کلاسیک تا RNA و نوترکیب — را در تحریک تولید پادتن‌های اختصاصی تبیین می‌کند.

کلمات کلیدی فارسی :
حافظه ایمنی، واکسن، پادتن اختصاصی، پاسخ اولیه، پاسخ ثانویه، سلول B حافظه