از کلاس درس تا دنیای واژه‌ها: روش‌های تدریس ادبیات به نسل جدید

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 15

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
صغری جعفری .

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1160

چکیده فارسی :

تحولات شتابان فرهنگی، رسانه‌ای و فناورانه در دهه‌های اخیر، ماهیت یادگیری و شیوه‌های تعامل نسل جدید با زبان و ادبیات را به‌طور بنیادین دگرگون ساخته است. دانش‌آموزان امروز در زیست‌جهانی چندرسانه‌ای رشد می‌کنند که در آن متن‌های کوتاه، تصویرمحور و تعاملی جایگزین الگوهای سنتی خواندن و نوشتن شده‌اند و این امر، آموزش ادبیات فارسی را با چالش‌های نوینی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، تداوم روش‌های انتقال‌محور، حافظه‌مدار و معلم‌محور نه‌تنها به کاهش انگیزش یادگیری ادبیات می‌انجامد، بلکه موجب گسست عاطفی و شناختی میان دانش‌آموز و متن ادبی می‌شود. هدف مقاله حاضر، تبیین و تحلیل روش‌های نوین تدریس ادبیات متناسب با ویژگی‌های شناختی، عاطفی و اجتماعی نسل جدید و بازاندیشی در نقش معلم ادبیات به‌عنوان تسهیل‌گر تجربه ادبی است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر پایه مرور نظام‌مند پژوهش‌های داخلی، به بررسی کارآمدی روش‌هایی چون یادگیری فعال، خوانش تعاملی متن، آموزش مبتنی بر گفت‌وگو، بهره‌گیری از روایت، پیوند ادبیات با تجربه زیسته دانش‌آموزان و استفاده هدفمند از فناوری‌های آموزشی می‌پردازد. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که رویکردهای دانش‌آموزمحور و معناگرا، ضمن افزایش انگیزش درونی، درک عمیق‌تر متن، تقویت تفکر انتقادی و پرورش هویت زبانی و فرهنگی دانش‌آموزان را به دنبال دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که حرکت از کلاس درس سنتی به سوی «دنیای واژه‌ها» مستلزم تغییر نگرش معلمان، بازطراحی برنامه درسی و بازتعریف ارزشیابی در آموزش ادبیات است. مقاله حاضر می‌کوشد با ارائه چارچوبی منسجم، زمینه نظری لازم برای ارتقای کیفیت آموزش ادبیات فارسی در نظام آموزشی معاصر را فراهم آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش ادبیات فارسی؛ نسل جدید؛ روش‌های تدریس نوین؛ یادگیری فعال؛ خوانش تعاملی