تاثیر تخصیص بودجه دولتی به آموزش و پرورش بر نرخ قبولی در رشته‌های دانشگاهی: یک تحلیل جامع و سیاستی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
فاطمه نقشبندی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1111

چکیده فارسی :

این پژوهش جامع، با استفاده از روش تحلیلی-مروری و رویکردی میان رشته‌ای (اقتصاد آموزش، جامعه‌شناسی آموزش و سیاست‌گذاری عمومی)، به بررسی رابطه علی، سازوکارهای تأثیر و پیامدهای سیاست تخصیص بودجه دولتی به آموزش و پرورش بر شاخص کلیدی موفقیت تحصیلی، یعنی نرخ قبولی در رشته‌های دانشگاهی (به ویژه رشته‌های پرطرفدار و راهبردی) می‌پردازد. بررسی گسترده منابع داخلی و بین‌المللی نشان می‌دهد که بودجه آموزش و پرورش، صرفاً یک متغیر کمی مالی نیست، بلکه بازتابی از اولویت‌های کلان توسعه و عامل تعیین‌کننده کیفیت، عدالت و کارایی نظام آموزشی است. یافته‌های پژوهش حاکی از رابطه مثبت و معنادار، اما غیرخطی و مشروط، بین افزایش بودجه آموزشی و بهبود نرخ قبولی دانشگاهی است. سازوکارهای این تأثیر از طریق ارتقای کیفیت معلمان، بهبود زیرساخت‌های فیزیکی و آموزشی، توسعه عدالت توزیعی و جغرافیایی در دسترسی به منابع، کاهش تراکم کلاس، و افزایش انگیزه دانش‌آموزان عمل می‌کنند. با این حال، این رابطه تحت تأثیر عوامل واسطه‌ای مهمی همچون کیفیت مدیریت و حکمرانی آموزشی، کارایی تخصیص درون‌بخشی بودجه، هماهنگی با برنامه‌های درسی، و بافت اجتماعی-اقتصادی است. مقاله با تحلیل داده‌های تطبیقی از کشورهای با درآمدهای مختلف و نیز ارائه تحلیل وضعیت ایران، نتیجه می‌گیرد که علیرغم اهمیت غیرقابل انکار افزایش کمّی بودجه، «چگونگی» هزینه‌کرد و همراه ساختن آن با اصلاحات ساختاری و نظارتی، شرط ضروری تحقق اهداف مطلوب است. در پایان، چارچوبی سیاستی برای بهینه‌سازی تأثیر منابع مالی بر بروندادهای آموزشی پیشنهاد می‌گردد.

کلمات کلیدی فارسی :
بودجه آموزش و پرورش، سرمایه‌گذاری آموزشی، عدالت آموزشی، کیفیت آموزش، نرخ قبولی دانشگاهی، سیاست‌گذاری مالی، کنکور سراسری، رشته‌های راهبردی، حکمرانی آموزشی