تحلیل تطبیقی کهن‌الگوهای یونگی در شخصیت‌پردازی زنان در ادبیات فانتزی و علمی-تخیلی معاصر

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
فاطمه هداوند میرزایی
محمد هداوندی
فرخنده یزدی
فاطمه پازوکی پلشت

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1042

چکیده فارسی :

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی بازنمایی کهن‌الگوهای روان‌شناختی کارل گوستاو یونگ در شخصیت‌های زن محوری دو ژانر ادبی معاصر، یعنی فانتزی و علمی-تخیلی، انجام شده است. با توجه به رشد چشمگیر این ژانرها در بازتاب دغدغه‌های اجتماعی و روان‌شناختی مدرن، این مطالعه بر آن است تا چگونگی تکوین، تعارض و انسجام شخصیت‌های زن را در مواجهه با قلمروهای ماورایی (فانتزی) و آینده‌نگر (علمی-تخیلی) مورد بررسی قرار دهد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تعمقی (Interpretive Content Analysis) با تکیه بر چارچوب نظری یونگ (به‌ویژه کهن‌الگوهای آنیما/آنیموس، سایه و خویشتن) است. نمونه‌گیری به روش هدفمند (Purposive Sampling) صورت گرفته و شخصیت‌های زن شاخصی از آثار منتخب و برجسته هر دو ژانر در دو دهه اخیر انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که در ادبیات فانتزی، کهن‌الگوی آنیما اغلب از طریق پرداختن به جنبه‌های شهودی و روحیِ قهرمان زن بروز یافته و تعارضات درونی بیشتر ماهیت متافیزیکی دارند. در مقابل، در علمی-تخیلی، کهن‌الگوی سایه در قالب تقابل با فناوری، هوش مصنوعی، یا ساختارهای اجتماعی سرکوبگر نمود بیشتری پیدا می‌کند و مسیر انسجام روان‌شناختی (خویشتن) اغلب از طریق غلبه بر موانع عقلانی و تکنولوژیک حاصل می‌شود.

کلمات کلیدی فارسی :
کهن‌الگو، یونگ، فانتزی، علمی-تخیلی، شخصیت زنانه، تحلیل تطبیقی، خویشتن، نمونه‌گیری هدفمند.