بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر رویکرد ساختن‌گرایی اجتماعی بر درک مفاهیم انتزاعی علوم و نگرش به یادگیری این درس در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 9

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
سیاوش سلطانی
عیسی سلطانی
صغری حسنی
یوسف حسنی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1009

چکیده فارسی :

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر رویکرد ساختن‌گرایی اجتماعی بر درک مفاهیم انتزاعی علوم و نگرش به یادگیری این درس در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. یافته‌های کیفی پژوهش حاضر نشان می‌دهند که آموزش مبتنی بر ساختن‌گرایی اجتماعی تنها یک «روش تدریس» نیست، بلکه فلسفه‌ای از یادگیری است که دانش‌آموزان را از دریافت‌کنندگان منفعل دانش به سازندگان فعال معنا تبدیل می‌کند. این رویکرد با تقویت سه عنصر کلیدی—تعامل اجتماعی معنادار، استفاده از ابزارهای فرهنگی برای مادی‌سازی انتزاع، و ایجاد فرصت‌های اثرآفرینی—نه‌تنها درک مفاهیم انتزاعی علوم را بهبود می‌بخشد، بلکه تحولی عمیق در نگرش دانش‌آموزان به یادگیری علم ایجاد می‌کند: از ترس و اجبار به کنجکاوی و لذت‌گیری. این یافته‌ها اهمیت حرکت از نظام آموزشی مبتنی بر حفظ به نظامی مبتنی بر کشف و ساخت معنا را برجسته می‌سازد حرکتی که نه‌تنها برای یادگیری علوم، بلکه برای پرورش شهروندان فکرکننده و خلاق در جامعه امروز ضروری است. گروه آزمایش در پس‌آزمون، میانگین نمرات به‌طور معناداری بالاتری در هر دو متغیر کسب کرد. بزرگ‌ترین اندازه اثر مربوط به درک مفهوم «سلول به عنوان واحد سازنده» و مؤلفه «علاقه به فعالیت‌های علمی» در نگرش سنجی بود. مشاهده فرایند کلاس‌ها نیز حاکی از مشارکت فعال‌تر، پرسشگری بیشتر و تعاملات اجتماعی غنی‌تر در گروه آزمایش بود. آموزش مبتنی بر رویکرد ساختن‌گرایی اجتماعی می‌تواند به عنوان یک راهبرد مؤثر برای تقویت درک عمیق مفاهیم انتزاعی علوم و ایجاد نگرش مثبت نسبت به یادگیری این درس در دانش‌آموزان دوره ابتدایی به کار گرفته شود. این رویکرد با قرار دادن دانش‌آموز در مرکز فرایند یادگیری و تأکید بر تعامل اجتماعی و ساخت دانش به صورت مشارکتی، بستری را فراهم می‌آورد که درک معنادار و پایدار از مفاهیم پیچیده علمی را ممکن می‌سازد. اجرای چنین رویکردهایی نیازمند بازنگری در روش‌های تربیت معلم، طراحی محتوای آموزشی مناسب و ایجاد فضای فیزیکی و فرهنگی مساعد در مدارس ابتدایی است.

کلمات کلیدی فارسی :
ساختن‌گرایی اجتماعی، آموزش علوم، مفاهیم انتزاعی، نگرش به علوم، پایه ششم ابتدایی.