تحلیل عوامل اعتقادی غصب خلافت الهی امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) پس از شهادت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)

دسته بندی موضوعی : علوم دینی و الهیات

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
جواد مردیها سطح ۳ حوزه علمیه قم،

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4672

چکیده فارسی :

پس از رحلت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، مسئله جانشینی ایشان به یکی از چالشی‌ترین مباحث اعتقادی و سیاسی جامعه اسلامی تبدیل شد. بر پایه باورهای شیعی، امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) از سوی خداوند برای امامت و رهبری امت تعیین شده و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز ایشان را به طور رسمی معرفی کرده بود. با این وجود، در فاصله کوتاهی پس از شهادت پیامبر، خلافت به مسیری متفاوت رفت و آن حضرت از جایگاه خود کنار گذاشته شد. این پژوهش با هدف واکاوی عوامل اعتقادی مؤثر در این انحراف، با روش توصیفی ـ تحلیلی سامان یافته است. پرسش محوری آن است که چه باورها و برداشت‌های اعتقادی زمینه‌ساز غصب خلافت امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) شدند و چگونه در هم‌کنش با یکدیگر عمل کردند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سه مؤلفه اعتقادی نقش اصلی را داشته‌اند: نخست، نپذیرفتن یا تفسیر نادرست نص غدیر که با معنای «مولی» به محبت و دوستی، دلالت آن بر رهبری سیاسی را از میان برد. دوم، تبدیل امامت الهی به خلافت عرفی و انتخابی که با برداشت ناقص از ولایت، پذیرش خلافت غیرالهی را ممکن ساخت. سوم، نادیده گرفتن معیارهای الهی گزینش مانند علم، عصمت و نص که موجب شد شایستگی‌های بی‌بدیل امام علی (علیه‌السلام) تحت‌الشعاع ملاحظات دنیوی قرار گیرد. این سه عامل در تعامل با هم، بستر نظری لازم را برای کنار گذاشتن آن حضرت از خلافت و تثبیت ساختار جدید قدرت فراهم آوردند.

کلمات کلیدی فارسی :
غصب خلافت، خلافت الهی، عوامل اعتقادی، نص غدیر، امامت.