تحلیل تطبیقی مفهوم کلّی در اندیشه آگوست کنت و علامه طباطبایی(ره) بر پایه مبانی معرفت‌شناختی

دسته بندی موضوعی : علوم دینی و الهیات

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
ابوالفضل مصاحب طلبه پایه9 حوزه امام خمینی(ره) اهواز(نویسنده مسئول) Abolfazl.mosaheb@gmail.com
محسن بوستانی استاد حوزه علمیه اهواز Mohsen.boostani70@gmail.com

داوران :

جناب آقای دکتر کیوان ارامش نسب داور تخصصی همایشات

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4485

چکیده فارسی :

مفهوم کلّی از بنیادی‌ترین مباحث در منطق و فلسفه است که نقش محوری در تولید، طبقه‌بندی و تحلیل معرفت ایفا می‌کند. تبیین چیستی، منشأ و اعتبار مفاهیم کلّی، در مکاتب فلسفی مختلف با رویکردهای متفاوتی صورت گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مفهوم کلّی از منظر آگوست کنت و علامه طباطبایی و با روش توصیفی ـ تحلیلی و فیش‌برداری از متون علمی انجام شده است. در این پژوهش، ابتدا مفهوم کلّی و جایگاه آن در فرایند شناخت بررسی شده و سپس دیدگاه آگوست کنت، به‌عنوان نماینده جریان اثبات‌گرایی مدرن، و علامه طباطبایی، به‌عنوان نماینده فلسفه اسلامی، تحلیل و مقایسه شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آگوست کنت با تأکید بر تجربه و داده‌های حسی، قلمرو شناخت معتبر را به امور تجربه‌پذیر محدود کرده و نسبت به پذیرش قوانین و صور کلّی به معنای فلسفی آن رویکردی انتقادی دارد و مفاهیمی را معتبر می‌داند که ارتباط مستقیم‌تری با داده‌های حسی و تجربی داشته باشند. در مقابل، علامه طباطبایی مفاهیم کلّی را پذیرفته و امور حسی را مقدمه و زمینه‌ای برای فعالیت نفس در انتزاع و دریافت صور کلّی می‌داند. بر این اساس، تفاوت اساسی دو دیدگاه در تبیین منشأ، اعتبار و نسبت مفاهیم کلّی با واقعیت خارجی آشکار می‌شود.

کلمات کلیدی فارسی :
مفهوم کلی، اثبات‌گرایی، اصالت وجود، آگوست کنت، علامه طباطبایی، حکایت‌گری ذهن، معرفت‌شناسی اسلامی مقدمه: