استصحاب تعلیقی در بوته نقد بررسی تطبیقی آرای شیخ انصاری آخوند خراسانی و نائینی

دسته بندی موضوعی : علوم دینی و الهیات

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 19

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
ملیحه فلاحیان بیشه دانشجوی دکتری فقه مقارن و مبانی حقوق سطح سه تفسیر و علوم قرآنی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4350

چکیده فارسی :

استصحاب تعلیقی از چالش برانگیزترین مباحث اصول فقه است که در مواردی جریان می یابد که حکم به صورت مشروط بر شرطی جعل شده و پس از تغییر حالات موضوع در بقای آن تردید رخ می دهد. این مسئله که نخستین بار در فتاوای سید بحر العلوم مطرح شد، در آثار شیخ انصاری و آخوند خراسانی به عنوان یک قاعده اصولی تدوین گردید و سپس توسط نائینی و خویی به نقد کشیده شد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد انتقادی - تطبیقی، به تبیین مفهوم، حجیت و اشکالات استصحاب تعلیقی از منظر سه فقیه بزرگ شیخ انصاری آخوند خراسانی و نائینی) پرداخته و نقاط قوت و ضعف هر یک را واکاوی نموده است. یافته ها نشان می دهد که شیخ انصاری با عدول از استصحاب حکم به استصحاب سببیت و آخوند خراسانی با نظریه وجود تعلیقی هر دو قائل به حجیت این استصحاب هستند، در حالی که نائینی با تکیه بر عدم تحقق حکم فعلی در سابق آن را مردود می شمارد. دو اشکال مهم تعارض با استصحاب تنجیزی و اشکال علیت سببیت به تفصیل بررسی شده و نشان داده شده است که با پذیرش مجعول بودن سببیت میتوان بر اشکال لغویت فائق آمد. نتیجه نهایی آنکه نظریه حجیت استصحاب تعلیقی به ویژه با تقریب شیخ انصاری از استحکام بیشتری برخوردار است و می تواند در بسیاری از فروعات فقهی کاربرد داشته باشد، هرچند چالش تعارض با استصحاب تنجیزی همچنان نیازمند تأمل بیشتر است.

کلمات کلیدی فارسی :
استصحاب تعلیقی، استصحاب تنجیزی، شیخ انصاری، آخوند خراسانی، نائینی، حجیت ،حکم تعلیقی