دلالت‌های فرهنگی-اجتماعی فعل «قَرْنَ» در آیه 33 سوره احزاب و نسبت آن با الگوی قرآنی حجاب

دسته بندی موضوعی : علوم دینی و الهیات

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
امیرطاها جوادی منش طلبه سطح یک حوزه علمیه امام خمینی ره provincesoldier073@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3225

چکیده فارسی :

آیه 33 سوره احزاب از جمله آیات بنیادین قرآن کریم در ترسیم نظام اخلاقی و رفتاری زنان در جامعه اسلامی است. این آیه در کنار نهی از تبرج، بر مفهومی کلیدی در صدر خود تأکید می‌کند: «وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ». فعل «قَرْنَ» به دلیل اختلاف در قرائت و تنوع دیدگاه‌ها درباره ریشه اشتقاقی آن، همواره موضوع بحث‌های لغوی و تفسیری بوده است. با این حال، بیشتر پژوهش‌ها به سطح صرفی و ادبی این اختلاف محدود مانده و کمتر به پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن، به‌ویژه در نسبت با مفهوم حجاب، پرداخته‌اند.
مسئله اصلی این پژوهش آن است که ترجیح هر یک از ریشه‌های «قَرَّ» یا «وَقَرَ» برای فعل «قَرْنَ»، چه تأثیری بر فهم الگوی قرآنی حجاب و تنظیم حضور اجتماعی زن دارد. این تحقیق با روش تحلیلی-توصیفی، ابتدا آرای لغوی و تفسیری مربوط به این فعل را بررسی می‌کند و سپس پیامدهای فرهنگی آن را در منظومه مفهومی آیه تحلیل می‌نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ترجیح ریشه «وَقَرَ» ـ به معنای وقار و سنگینی شخصیت ـ فهمی عمیق‌تر از آیه به دست می‌دهد؛ فهمی که حجاب را صرفاً پوشش ظاهری نمی‌داند، بلکه آن را به عنوان «حجاب رفتاری» و «نظام وقار در حضور اجتماعی» تبیین می‌کند.
بر این اساس، آیه 33 احزاب را می‌توان ناظر به تنظیم نسبت خانه و جامعه، تثبیت منزلت زن و تعریف الگویی متوازن از مشارکت اجتماعی دانست؛ الگویی که در آن، حجاب نه انزواست و نه نمایش‌گری، بلکه نظامی برای صیانت از کرامت انسانی است.

کلمات کلیدی فارسی :
فعل قرن، صرف، سوره احزاب، وقر، قرّ، تخفیف