ادبیات و جایگاه آن در ساختار آموزشی آموزش و پروش و فرهنگ عمومی

دسته بندی موضوعی : ادبیات و زبان های خارجی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
ناهید چوقادی کارشناس ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور شهرضا

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2507

چکیده فارسی :

ادبیات به عنوان یکی از بنیادی‌ترین عرصه‌های فرهنگ انسانی، نقشی فراتر از انتقال دانش زبانی و مهارت‌های بیانی دارد و در فرآیند تربیت، هویت‌سازی، جامعه‌پذیری و ارتقای فرهنگ عمومی جایگاهی اساسی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه ادبیات در ساختار آموزشی آموزش و پرورش و نیز تحلیل نسبت آن با فرهنگ عمومی جامعه انجام شده است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که با وجود ظرفیت‌های گسترده ادبیات در پرورش فکری، عاطفی، اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموزان، در بسیاری از موارد، آموزش ادبیات در نظام آموزشی به شیوه‌ای محدود، حافظه‌محور و مبتنی بر انتقال اطلاعات صورت می‌گیرد و در نتیجه، بخش مهمی از کارکردهای تربیتی و فرهنگی آن نادیده گرفته می‌شود. این مطالعه با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه بررسی منابع نظری و پژوهشی، به واکاوی ابعاد مختلف نقش ادبیات در آموزش و پرورش پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادبیات می‌تواند در تقویت هویت ملی و فرهنگی، انتقال ارزش‌ها و تجربه‌های تاریخی، پرورش تفکر انتقادی، رشد خلاقیت، تقویت مهارت‌های زبانی و ارتباطی، توسعه همدلی و ارتقای حساسیت اخلاقی دانش‌آموزان تأثیر چشمگیری داشته باشد. همچنین، ادبیات از طریق پیوند با تجربه زیسته افراد، نقش مهمی در شکل‌گیری فرهنگ عمومی، گسترش آگاهی اجتماعی و تعمیق روابط انسانی ایفا می‌کند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که برای بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های ادبیات، لازم است در اهداف، محتوا، روش‌های تدریس و شیوه‌های ارزشیابی در آموزش ادبیات بازنگری صورت گیرد و رویکردی فعال، تفسیری و تربیت‌محور جایگزین شیوه‌های سنتی و ایستا شود. در مجموع، توجه راهبردی به ادبیات در نظام آموزش و پرورش می‌تواند زمینه‌ساز تربیت نسلی فرهیخته، خلاق، مسئول و برخوردار از هویت فرهنگی استوار باشد و به غنای فرهنگ عمومی جامعه یاری رساند.

کلمات کلیدی فارسی :
ادبیات، آموزش و پرورش، فرهنگ عمومی، هویت فرهنگی، تربیت