عصر صفوی و زنان عالمه:چگونه ساختارهای مذهبی و خانوادگی بستر رشد علمی زنان را فراهم کرد؟

دسته بندی موضوعی : علوم دینی و الهیات

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 30

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
زینب سادات علوی دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی دانشگاه شهید بهشتی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3112

چکیده فارسی :

عصر صفوی با تثبیت تشیع به عنوان مذهب رسمی گسترش نهادهای دینی و آموزشی و شکل گیری ساختارهای اجتماعی جدید زمینه های متفاوتی برای حضور زنان در عرصه های علمی و فرهنگی فراهم کرد.مسئله اصلی این پژوهش تبیین عوامل و سازو کارهایی است که با وجود محدودیت های اجتماعی و دسترسی محدود زنان به آموزش رسمی زمینه رشد علمی و ظهور زنان عالمه و فقیه را در عصر صفوى فراهم ساخت پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای آثار تاریخ نگاری شرح حال ها و پژوهشهای مرتبط به بررسی الگوهای آموزش زنان نقش خاندان های علمی مدارس وقفی و جایگاه فقهی زنان می پردازد. یافته های پژوهش نشان میدهد که آموزش زنان در این دوره عمدتاً ماهیتی غیر رسمی و خانوادگی داشت و پدران برادران همسران و عموهای عالم مهم ترین نقش را در انتقال دانش به زنان ایفا می کردند. در کنار این ساختار برخی مدارس وقفی که توسط زنان اداره می شدند در ارتقای جایگاه اجتماعی آنان مؤثر بودند؛هرچند شواهد کافی درباره اختصاص مستقیم این مدارس به آموزش دختران در دست نیست. بررسی زندگی زنانی چون آمنه بیگم مجلسی همسر شیخ بهایی بانو بدریه و حمیده رویدشتی نیز نشان دهنده مشارکت زنان در عرصه هایی چون تألیف تدريس،حديث فقه و اجتهاد است. در مجموع رشد علمی زنان صفوی حاصل تعامل میان ساختار مذهبی - اجتماعی عصر حمایت و ظرفیت علمی خاندان های دینی و تلاش فردی زنان بود؛ هر چند این فرصتها عمدتا در اختیار زنان طبقات اشراف و متوسط شهری قرار داشت.

کلمات کلیدی فارسی :
زنان صفوی آموزش زنان زنان عالمه اجتهاد زنان