مطالعه تعامل آفت–گیاه–دشمن طبیعی در مزرعه ذرت و پیامدهای آن در مدیریت تلفیقی (IPM)

دسته بندی موضوعی : علوم زیستی ، کشاورزی و زمین شناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی و بین المللی تحلیل و بررسی جایگاه ، کارکرد و شیوه های آموزشی در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی ، چالش ها و راهکارهای مراکز علمی آموزشی و دانشگاه ها

نویسندگان :
محمدامین مقامی قوجه بگلو mohammadaminmaghami0@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2435

چکیده فارسی :

مطالعه تعاملات سه‌جانبه میان آفات کلیدی ذرت، ویژگی‌های دفاعی و فیزیولوژیک گیاه، و شبکه دشمنان طبیعی آن‌ها، برای طراحی سامانه‌های مدیریت تلفیقی مؤثر ضروری است. در این پژوهش، پویایی جمعیت چند آفت مهم ذرت شامل کرم ساقه‌خوار، پروانه بلال‌خوار و شته ذرت، همراه با پاسخ‌های دفاعی القایی و مستقیم گیاه و کارایی شکارگران و پارازیتوئیدهای غالب بررسی شد. نتایج نشان داد تنوع ژنتیکی ارقام ذرت، تفاوت قابل توجهی در بیان ترکیبات فرار دفاعی، ضخامت بافت‌ها و قدرت باززایی گیاه ایجاد می‌کند و این ویژگی‌ها به‌طور مستقیم نرخ تغذیه و بقا در آفات را تعدیل می‌نماید. از سوی دیگر، ترکیبات فرار منتشرشده از گیاه پس از حمله آفت، الگوهای متفاوتی از جلب زنبورهای پارازیتوئید ایجاد کرد که در بعضی ارقام بیش از دو برابر افزایش کارایی پارازیته شدن را باعث شد.
تحلیل شبکه غذایی نشان داد که دشمنان طبیعی، بسته به ساختار پوشش گیاهی و تنوع گیاهی حاشیه مزرعه، توان کنترل زیستی متفاوتی دارند. حضور گیاهان همراه گل‌دهنده با تولید منابع شهد، بقا و ماندگاری زنبورهای پارازیتوئید را بهبود داده و به‌طور میانگین ۳۰ تا ۴۵ درصد کاهش در جمعیت آفات ایجاد کرد. در مقابل، استفاده بی‌رویه از حشره‌کش‌های وسیع‌الطیف، موجب فروپاشی این شبکه و بازگشت سریع آفت به سطح زیان اقتصادی شد.
مدل‌سازی سینتیک جمعیت آفات نشان داد که پاسخ عملکردی و عددی دشمنان طبیعی به تراکم آفت، همراه با مقاومت نسبی گیاه، عامل اصلی پایداری سطح خسارت زیر آستانه اقتصادی است. همچنین، زمان‌بندی کاشت و انتخاب ارقام زودرس با بیان قوی‌تر ترکیبات دفاعی، امکان هم‌زمانی بهتر میان حضور دشمنان طبیعی و اوج جمعیت آفت را فراهم کرد. داده‌ها نشان دادند که تنش‌های غیرزیستی مانند خشکی نیز الگوی دفاع گیاه را تغییر داده و در صورت نبود مدیریت مناسب، حساسیت گیاه به آفات را افزایش می‌دهد.

کلمات کلیدی فارسی :
ذرت ، طبیعی ، الگو ، مقاومت ، شبکه.