بهینه‌سازی مدیریت زراعی گیاهان علوفه‌ای مقاوم به خشکی به‌منظور تأمین پایدار علوفه دام در استان ایلام (با رویکرد مجموعه گونه‌ها)

دسته بندی موضوعی : علوم زیستی ، کشاورزی و زمین شناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
مریم باقریان کارشناسی ارشد زراعت، دانشگاه آزاد ایلام

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4543

چکیده فارسی :

محدودیت شدید منابع آبی، پدیده تغییر اقلیم و بروز خشکسالی‌های پیاپی در کنار فرسایش و تخریب مراتع بومی در زاگرس غربی، بخش دامپروری استان ایلام را با چالش‌های بنیادین در تأمین علوفه مواجه ساخته است. هدف از این پژوهش تحلیلی-کاربردی، ارائه چارچوب جامع بهینه‌سازی مدیریت زراعی برای مجموعه‌ای از گونه‌های علوفه‌ای مقاوم به خشکی با تفکیک اقلیم‌های دوگانه استان ایلام (اقلیم گرمسیری دشت‌های جنوبی شامل دهلران و مهران؛ و اقلیم کوهستانی معتدل تا سرد شمالی شامل ایلام، چرداول، ایوان، دره‌شهر و آبدانان) است. در این بررسی، گونه‌های گندمیان C4 و C3 شامل سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor)، ارزن مرواریدی (Pennisetum glaucum)، تریتیکاله (Triticosecale) و جو علوفه‌ای، و لگوم‌های علوفه‌ای شامل اسپرس (Onobrychis viciifolia)، ماشک علوفه‌ای (Vicia sativa/villosa)، خلر (Lathyrus sativus) و شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تلفیقی نشان می‌دهد که استقرار سامانه‌های کشت حفاظتی (کاهش شخم و نگه‌داشت حداقل ۳۰ درصد بقایا)، پیاده‌سازی الگوهای آبیاری کم‌بنیه تنظیمی (RDI) در فازهای غیربحرانی فنولوژیک، تلقیح زیستی بذور لگوم‌ها با باکتری‌های ریزوبیوم بومی، اجرای کشت مخلوط دوسویه (تریتیکاله + ماشک در اقلیم سرد و سورگوم + لوبیا چشم‌بلبلی در اقلیم گرم) و مدیریت بهینه برداشت، می‌تواند کارایی مصرف آب (WUE) را تا ۳۵ درصد افزایش داده و تداوم تولید علوفه باکیفیت بالا (پروتئین خام بالای ۱۴ درصد در جیره تلفیقی) را در شرایط تنش آبی تضمین نماید.

کلمات کلیدی فارسی :
مدیریت زراعی، خشکسالی، استان ایلام، گونه‌های علوفه‌ای، کارایی مصرف آب، کشت مخلوط، امنیت غذایی دام