بررسی نقش فرش دستباف ایرانی در حفظ هویت فرهنگی و میراث هنری ایران

دسته بندی موضوعی : میان رشته ای

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و اولین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
طیبه ادریسیان کارشناسی هنرهای تجسمی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4374

چکیده فارسی :

فرش دستباف ایرانی یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های هنر، فرهنگ و میراث تاریخی ایران است که در طول قرن‌ها، علاوه بر کارکرد اقتصادی و کاربردی، به‌عنوان رسانه‌ای برای انتقال نمادها، باورها، ارزش‌ها، خاطرات جمعی و عناصر هویت فرهنگی عمل کرده است. نقوش، رنگ‌ها، شیوه‌های بافت، مواد اولیه، روش‌های رنگرزی و حتی فرایند آموزش بافندگی در مناطق مختلف ایران، حامل اطلاعاتی درباره سبک زندگی، جهان‌بینی، محیط طبیعی و نظام ارزشی جوامع محلی هستند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش فرش دستباف ایرانی در حفظ و بازتولید هویت فرهنگی و میراث هنری ایران است. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع علمی، تاریخی و فرهنگی انجام شده است. داده‌های پژوهش از مطالعات علمی مرتبط با فرش ایرانی، اسناد میراث فرهنگی و منابع معتبر داخلی و خارجی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرش دستباف از طریق انتقال نقوش و نمادهای سنتی، استمرار دانش بومی، آموزش نسل‌به‌نسل مهارت‌های بافندگی، حفظ تنوع منطقه‌ای و بازنمایی عناصر تاریخی و فرهنگی، نقش مهمی در استمرار هویت فرهنگی ایران دارد. ثبت مهارت‌های سنتی بافت فرش در فارس و کاشان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو نیز بیانگر اهمیت جهانی این دانش و مهارت‌هاست. با این حال، کاهش نیروی انسانی ماهر، تغییر الگوهای مصرف، رقابت فرش ماشینی، مشکلات اقتصادی تولیدکنندگان و گسست انتقال دانش سنتی از مهم‌ترین تهدیدهای پیش‌روی این میراث محسوب می‌شوند. بنابراین، حمایت از بافندگان، مستندسازی دانش سنتی، آموزش نسل جوان، توسعه بازارهای فرهنگی و استفاده هوشمندانه از فناوری‌های دیجیتال می‌تواند به تداوم حیات فرش دستباف ایرانی کمک کند.

کلمات کلیدی فارسی :
فرش دستباف ایرانی، هویت فرهنگی، میراث هنری، میراث فرهنگی ناملموس، هنر سنتی، فرهنگ ایرانی.