جستجوی مقاله

بررسی فقهی حدود اختیارات حاکم اسلامی در مذاکره و انعقاد توافق با دولت های خارجی

دسته بندی موضوعی : فقه و حقوق

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی دادگران کیفری - سال پنجم - شماره سوم - پاییز 1405

نویسندگان :
علی رفیعی اسبوئی ارشد فقه و اصول - مازندران - ساری


ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله :

چکیده فارسی :

روابط خارجی دولت اسلامی، از مهم‌ترین عرصه‌های اعمال ولایت و تدبیر عمومی است و مذاکره و انعقاد توافق با دولت‌های خارجی، به‌ویژه در مسائل سیاسی، امنیتی، اقتصادی و ترک مخاصمه، آثار گسترده‌ای بر مصالح عمومی و حقوق نسل‌های مختلف برجای می‌گذارد. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که حاکم اسلامی از منظر فقه امامیه تا چه اندازه اختیار ورود به مذاکره و ایجاد تعهد بین‌المللی دارد و چه قیود شرعی بر این اختیار حاکم است. پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به قرآن، سیره، منابع فقه استدلالی امامیه و قواعد فقه سیاسی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که میان «اصل صلاحیت برای مذاکره» و «صلاحیت برای پذیرش تعهد» باید تفکیک کرد. اصل اداره روابط خارجی، صلح، هدنه و قراردادهای عمومی، از شئون حاکمیت و ولایت سیاسی است؛ چنان‌که فقهای امامیه در باب مهادنه، تصدی قرارداد عمومی ترک جنگ را برای امام یا منصوب او دانسته‌اند. این اختیار در عصر غیبت نیز بر مبنای نظریه ولایت عامه فقیه و حتی بر مبنای قدر متیقن امور عمومیِ غیرقابل تعطیل، قابل توجیه است. با این حال، اختیار حاکم مطلق و شخصی نیست، بلکه به مشروعیت مفاد توافق، رعایت مصلحت عمومی، عدم ایجاد سلطه نامشروع بیگانه، وفای به عهد، رعایت حدود حقوق خصوصی اشخاص، حفظ مصالح بنیادین جامعه اسلامی و استفاده از نظر کارشناسی مقید است. همچنین نمایندگان مذاکره‌کننده صرفاً در حدود اذن و تفویض معتبر می‌توانند تعهد ایجاد کنند. بنابراین مشروعیت مذاکره با دولت خارجی تابع عنوان ثانوی «دوست» یا «دشمن» به نحو مطلق نیست، بلکه تابع ماهیت موضوع، آثار واقعی مذاکره و توافق، و ارزیابی فقهیِ مصلحت و مفسده است. نتیجه پژوهش، ارائه الگویی چهارمرحله‌ای برای سنجش مشروعیت توافقات خارجی بر پایه صلاحیت، فرایند، محتوا و اجرای تعهد است.

کلمات کلیدی فارسی :
حاکم اسلامی، مذاکره، توافق بین‌ المللی، فقه سیاسی، مهادنه، مصلحت، نفی سبیل، ولایت فقیه

دانلود فایل کامل مقاله


صدور گواهینامه نمایه سازی، چاپ و انتشار

من نویسنده این مقاله هستم


لینک ثابت به این مقاله:
https://iran-journals.com/doc/4904

دانلود فایل کامل مقاله


نحوه استناد به مقالات در پایگاه ایران ژورنال:
در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
رفیعی اسبوئی، علی، 1405، بررسی فقهی حدود اختیارات حاکم اسلامی در مذاکره و انعقاد توافق با دولت های خارجی، https://iran-journals.com/doc/4904
در داخل متن نیز هر جا که به عبارت و یا دستاوردی از این مقاله اشاره شود پس از ذکر مطلب، در داخل پرانتز، مشخصات زیر نوشته می شود.
برای بار اول: (1405، رفیعی اسبوئی، علی؛)
برای بار دوم به بعد: (1405، رفیعی اسبوئی؛)

جستجوی مقالات

ok