جستجوی مقاله

تحول تاریخی اصل تفکیک قوا در حقوق اساسی ایران و تطبیق آن با قانون اساسی فرانسه، با تمرکز بر روابط قوه مقننه و مجریه

دسته بندی موضوعی : فقه و حقوق

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 35

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
جناب دکتر سید محمدسعید طاهری موسوی عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، گروه حقوق،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. Sms.tm1975@gmail.com
مسعود الیاسی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی، گروه حقوق،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.


داوران :

دکتر کیوان ارامش نسب داور تخصصی همایشات


ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله :

چکیده فارسی :

چکیده

تفکیک قوا هیچ وقت یک مفهوم ایستا نبوده است. از روزی که مونتسکیو در «روح القوانین» (۱۷۴۸) نوشت قدرت باید میان سه قوه توزیع شود تا «قدرت، قدرت را مهار کند»، هر ملتی این اصل را به تناسب بنیان‌های فکری و بحران‌های سیاسی خودش بازتعریف کرده است. این مقاله با رویکرد تطبیقی-تاریخی و با تکیه بر تحلیل انتقادی گفتمان حقوقی، به سراغ دو تجربهٔ متفاوت رفته است: ایران و فرانسه. تمرکز روی رابطهٔ قوهٔ مقننه و مجریه است، جایی که نبض تفکیک قوا می‌زند. حرف اصلی این است که نمی‌شود تحول این اصل را فهمید، بدون آنکه «حاکمیت» را واکاوی کرد؛ حاکمیت همان شالوده‌ای است که معماری قوا روی آن بنا می‌شود. ایران، در گذار از مشروطه به جمهوری اسلامی، یک گسست پارادایمی را پشت سر گذاشته است: از تفکیک مطلق قوا زیر چتر حاکمیت ملی، به تفکیک نسبی ذیل «ولایت مطلقه فقیه» (اصل ۵۷) که حاکمیت را دوگانه (الهی-مردمی) می‌بیند. فرانسه نیز پس از کابوس بی‌ثباتی جمهوری چهارم، با «پارلمانتاریسم عقلانی» جمهوری پنجم، قانون حاکمیت را از پارلمان به یک قوهٔ مجریهٔ دوگانه و یک «داور ملی» منتقل کرده است. این مقاله با کالبدشکافی ابزارهای کنترلی متقابل و سازوکارهای فراقوه‌ای، دو مدل نو را صورت‌بندی می‌کند: «تفکیک قوای هدایت‌شده» (ایران) که در آن منطق «هدایت عمودی» تقدم دارد، و «تفکیک قوای عقلانی‌شده» (فرانسه) که در آن منطق «کارآمدی اجرایی» چیره است. یافته‌ها نشان می‌دهد هر دو نظام «ثبات» را به «توازن کامل قوا» ترجیح داده‌اند و این انتخاب، پرسش‌های اخلاقی سنگینی دربارهٔ پاسخگویی، مشارکت و حقوق بنیادین پیش می‌کشد. مقاله با ارائه توصیه‌هایی عملی برای بازتعادل‌بخشی اخلاقی به این ساختارها پایان می‌یابد.

کلمات کلیدی فارسی :
تفکیک قوا، روابط قوه مقننه و مجریه، ولایت مطلقه فقیه، پارلمان، جمهوری فرانسه، قانون اساسی، حقوق عمومی.

دانلود فایل کامل مقاله


صدور گواهینامه نمایه سازی، چاپ و انتشار

من نویسنده این مقاله هستم


لینک ثابت به این مقاله:
https://iran-journals.com/doc/4830

دانلود فایل کامل مقاله


نحوه استناد به مقالات در پایگاه ایران ژورنال:
در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
طاهری موسوی، جناب دکتر سید محمدسعید و الیاسی، مسعود ، 1405، تحول تاریخی اصل تفکیک قوا در حقوق اساسی ایران و تطبیق آن با قانون اساسی فرانسه، با تمرکز بر روابط قوه مقننه و مجریه، https://iran-journals.com/doc/4830
در داخل متن نیز هر جا که به عبارت و یا دستاوردی از این مقاله اشاره شود پس از ذکر مطلب، در داخل پرانتز، مشخصات زیر نوشته می شود.
برای بار اول: (1405، طاهری موسوی، جناب دکتر سید محمدسعید ؛ مسعود الیاسی)
برای بار دوم به بعد: (1405، طاهری موسوی؛ الیاسی)

جستجوی مقالات

ok